EU legt derivaten aan banden

BRUSSEL - De Europese Commissie wil strengere regels voor de handel in derivaten, beleggingsproducten die hun waarde ontlenen aan een ander goed, zoals aandelen en olie. Europees Commissaris Charlie McCreevy (Interne Markt) heeft daartoe vrijdag voorstellen gepubliceerd.

Derivaten worden vaak gebruikt voor risicovolle speculaties. De complexe producten speelden een belangrijke rol bij het ontstaan van de financiële crisis vorig jaar. McCreevy wil dat de derivaten minder ondoorzichtig worden, zodat de risico's duidelijk in beeld komen.

Onderling
Derivaten, waaronder kredietverzekeringen ('credit default swaps'), waren oorspronkelijk vooral bedoeld om risico's te spreiden, maar raakten sinds de jaren '90 van de vorige eeuw steeds meer in trek als middel om winst mee te maken. Ze worden vaak 'over the counter' verhandeld, wat wil zeggen dat er geen openbare beurs aan te pas komt en twee partijen onderling zaken doen. Hierdoor ontrekken zij zich aan toezichthouders en is er een complex web van onderlinge financiële afspraken ontstaan.

Daarbij is er maar een klein aantal banken die het leeuwendeel van de markt beheersen. Wereldwijd vertegenwoordigen alle uitstaande derivaten volgens de Bank for International Settlements (BIS) eind 2008 nog altijd een waarde 429 biljoen euro.

Centrale partij
Om de stabiliteit van het financiële stelsel te vergroten, stelt McGreevy voor derivaten door een centrale partij ('central counter-party') te laten verhandelen en beheren. Daarnaast wil McGreevy standaardcontracten invoeren die vervolgens op een aandelenbeurs kunnen worden verhandeld.

Om de kennis en transparantie van derivaten te vergroten moet verder alle informatie over het aantal derivaten en hun omvang op een plek bewaard worden. Voor kredietverzekeringen bestaat er al zo'n database die hiervoor als basis kan dienen, stelt de eurocommissaris. Vanaf 31 juli zullen alle kredietverzekeringen in Europa via een centrale tussenpersoon verhandeld worden.

In de VS stelde minister van Financiën Timothy Geithner al eerder voor om derivaten beter te reguleren en transparanter te maken. Door de handel op elektronische platforms in plaats van via de telefoon te laten plaatsvinden ontstaat er niet alleen meer duidelijkheid over prijsvorming, maar wordt het systeem ook efficiënter en uiteindelijk goedkoper voor de deelnemers, aldus Geithner.

Tip de redactie