Reiswoordenboek van de kredietcrisis

Perverse prikkels, bankendans, Ninjahypotheken: het is een greep uit de woorden en uitdrukkingen die te vinden zijn in het Reiswoordenboek van de kredietcrisis.

Een bloemlezing uit het boekje dat is uitgegeven door De Nederlandsche Bank (download pdf).

Bad banks Een bad bank, letterlijk een slechte bank, wordt door de overheid gecreëerd om 'goede' banken te verlossen van rommelkredieten en verdere afwaarderingen daarop. De bad bank koopt slechte beleggingen van commerciële banken op. In ruil daarvoor krijgen de banken staatsobligaties. Voorbeeld: in Ierland is in april 2009 een bad bank opgericht die tot negentig miljard euro aan rommelkredieten kan opkopen.

Bankendans Variatie op de oud-Hollandse stoelendans: spaarders rennen paniekerig rond in een financiële stoelendans. Welke stoel blijft overeind staan als de financiële muziek ophoudt? De bankendans was hot in september en oktober 2008, maar verliest nu aan populariteit.

Credit default swaps (CDS) Beleggers gebruiken CDS'en om zich te verzekeren tegen het risico op wanbetaling op een obligatielening, maar ook om te speculeren op de kredietwaardigheid van een bedrijf. Als bijvoorbeeld een bank een lening geeft aan een bedrijf, kan de bank het risico op het niet afbetalen van die lening doorgeven aan een derde partij. De bank betaalt daarvoor premie. Als het bedrijf failliet gaat, dan lost de derde partij de schuldaf. Als het bedrijf de lening wel aflost, dan strijkt de derde partij de winst - de geïnde premies - volledig op. CDS'en waren jarenlang zeer populair. Op het hoogtepunt, zomer vorig jaar, was de geschatte waarde circa 60.000 miljard dollar. CDS'en worden beschouwd als een van de aanjagers van de kredietcrisis. Met de crisis is de markt ingestort: de waarde van de CDS'en is gehalveerd tot 30.000 miljard dollar.

Kredietbeoordelaars Instellingen die een oordeel geven over de kredietwaardigheid van financiële producten. Ook wel 'rating agencies' genoemd. Bij de verstrekking van leningen wordt vaak afgegaan op de rapportages van kredietbeoordelaars. In onderzoek is nu welke rol kredietbeoordelaars - zoals Moody's, Standard & Poor’s en Fitch - hebben gespeeld in de kredietcrisis.

Ninja-hypotheken Hypotheken voor consumenten met No Income No Job and Assets, oftewel mensen zonder werk en inkomen en geen eigen vermogen.

Securitisatie Een techniek waarbij financiële activa (producten) die regelmatig cash opleveren, worden samengebracht en verpakt (en herverpakt, vaak vele malen opnieuw) als effecten (waardepapier), die vervolgens aan investeerders verkocht worden. Denk aan hypothecaire leningen en financieringen van auto's. Door verschillende activa samen te brengen in één product, kunnen ze doorverkocht worden aan derde partijen. Door deze verhandeling wordt het risico op waardeverlies gespreid.

Subprime hypotheek Hypotheek Voor mensen met lage inkomens, vooral in de VS veel verkocht. Deze hypotheek heeft een variabele rente, die de eerste jaren laag is, maar daarna flink stijgt. Als de huizenprijzen hard stijgen, kan een huishouden na enkele jaren de overwaarde incasseren en een nieuwe hypotheek afsluiten. Maar als de huizenprijzen dalen, gaat dat verhaal niet op. Dan zitten mensen vast aan een hoge rente. Naarmate steeds meer huishoudens in betalingsproblemen kwamen, ging dit ook de banken en andere hypotheekverstrekkers raken. Een vijfde van de Amerikaanse hypotheekmarkt bestaat uit dit type hypotheken. Daar ligt de bron van de kredietcrisis.

Tip de redactie