AMSTERDAM - Om bonusexcessen voortaan uit te bannen, moeten de Raden van Commissarissen van de meeste grote bedrijven in Nederland grondig op de schop. Dit kwam naar voren tijdens het beloningsdebat dat het tijdschrift HR Strategie hield met diverse kopstukken uit het bedrijfsleven.

De huidige generatie commissarissen is voor een groot deel gestoeld op het old boys network, waarin te weinig ruimte is voor tegenspraak en kritiek op de Raden van Bestuur. "Het is moeilijk voor deze mensen om hun rug recht te houden wanneer ze flink tegengas krijgen," aldus Pauline van der Meer Mohr, managing partner van Amstelbridge Human Capital Strategies en voormalig topbestuurder van ABN Amro tijdens het debat.

 “De gemiddelde raad van commissarissen bestaat uit mannen die uit hetzelfde kringetje komen, elkaar spreken op de golfcourse en elkaar niet voor het hoofd willen stoten", zei Van der Meer Mohr. “Zolang er nog geen kritische massa is van niet bange vrijdenkende commissarissen, zal er niet veel veranderen.”

Van der Meer Mohr voorziet dat de klok wat commissarissen betreft deels zal worden teruggedraaid door de huidige crisis. "Zij moesten zich beperken tot de meetbare financiële zaken, terwijl ze oorspronkelijk in het leven waren geroepen als een groep van wijze mannen die de raad van bestuur onder de duim moest houden. Als het dus weer die kant opgaat, legt dit wel een enorme druk en verplichting op de commissarissen om meer te gaan professionaliseren.”

Dramatische daling bonussen
Martin Meijer, bestuurslid van het Nederlands Centrum van Directeuren en Commissarissen (NCD) denkt ook dat een verregaande professionalisering van de commissarissen gewenst is. “Het lijkt me een goede zaak om meer discretionaire bevoegdheid bij de Raad van Commissarissen te leggen,” bepleit.

Volgens Rogier Noordenbos, managing director bij Berenschot Belonen, betekent dit dat de variabele beloningen van bestuurders wel eens dramatisch omlaag kunnen gaan. “Ik zie commissarissen nog niet zo gauw van die hoge bonussen uitdelen. En komen topbestuurders daar nog wel hun bed voor uit?"

Gekte
Hoewel de wil om snel rijk te worden bij vooral zakenbankiers niet verdwenen is, kan volgens Van de Meer Mohr wel een omslagpunt bereikt zijn door de kredietcrisis. “Wat er wél is veranderd, is dat deze mensen momenteel even niet bij een andere bank terechtkunnen. Dus nu is het moment om die gekte – die lucht – eruit te halen. Maar als de economie weer aantrekt gaan al die banken weer hetzelfde spel spelen.”