AMSTERDAM - In plaats van miljoenen te pompen in wervingscampagnes kunnen bedrijven beter meer energie steken in een goede introductieperiode voor nieuwe medewerkers. "Mensen die afknappen op een bedrijf door een slechte eerste indruk kosten het bedrijfsleven veel geld", zegt de auteur Toine Al.

Al schreef een boek over het introduceren van nieuw personeel, De Introductiegids, waarin hij een aantal voorbeelden geeft van een goede en desastreuze voorbeelden van kennismaking op de werkvloer. "Een vormgever kreeg direct na binnenkomst de opdracht een logo te ontwerpen, maar hij zag vervolgens dagenlang niemand. Geen collega's, geen leidinggevende, niemand. Na vier dagen besloot hij ergens anders te gaan werken."

"Nieuwe aanwinsten worden meegenomen op boottochtjes en naar rally's of ze gaan skiën. Maar op het moment dat ze getekend hebben valt de aandacht weg," zegt de auteur.

Opstappen
Uit onderzoek blijkt dat 16 procent van de werknemers binnen een jaar na hun aantreden opstappen, 8 procent daarvan is zelfs binnen een half jaar weg. "Die mensen zijn weinig productief geweest, maar ze kosten het Nederlandse bedrijfsleven wel geld: in totaal zo'n 450 miljoen euro per jaar", aldus Al.

Veel bedrijven, klein en groot, trappen volgens Al in dezelfde valkuil: ze schotelen hun nieuwe krachten vooral organisatorische feitjes voor, waarbij mensen de relevantie voor hun eigen werk vaak missen. "Die gegevens kan je beter op het intranet presenteren en je tijd nuttiger besteden," zegt Al.

Schaars
De schrijver erkent dat er vaak zoveel werk is, dat er geen tijd vrijgemaakt kan worden voor een introductie. "Medisch specialisten zijn bijvoorbeeld zo schaars, dat ze vanaf het moment dat ze binnenkomen aan het werk worden gezet."

De schrijver zegt voorbeelden te kennen waarbij een medewerker zich op zijn eerste dag meldt bij de receptie, maar niemand op de hoogte blijkt te zijn van zijn komst. De kersverse aanwinst mag vervolgens, met een noodpasje, zelf zijn werkplek zoeken in het gebouw. "Een eerste indruk maak je maar een keer," is het devies van de schrijver aan werkgevers.

Veiligheid
Maar het kan nog erger. "Onlangs kwamen twee Poolse fruittelers om het leven omdat zij niet wisten dat de koelcel waarin zij zich begaven zuurstofloos was gemaakt." Ook bij bedrijven als KLM en Corus zijn goede instructies van vitaal belang, meent de schrijver.

Hij vindt meubelbedrijf IKEA in positieve zin uitsteken boven de rest van de door hem onderzochte bedrijven. "Nieuwe medewerkers krijgen daar het gevoel bij een leuk bedrijf te zijn terechtgekomen en er wordt duidelijk gemaakt wat er van je verwacht wordt. Hun leidende gedachte het introductieprogramma is: een goede start en begeleiding van nieuwe medewerkers draagt bij aan de groei van het bedrijf."

Kernwaarden
Al hoorde ook goede verhalen van het introductiebeleid van de Rabobank. "Zij gaan elke drie maanden met een groep verse medewerkers erop uit om bijvoorbeeld te helpen bij het ontwerpen van de speeltuin van een kindertehuis. Hiervan worden weer filmopnames gemaakt waar later over wordt gediscussieerd. Het idee hierachter is de kernwaarden van het bedrijf in de praktijk te brengen."

In Nederland duurt de gemiddelde introductie hooguit een dag of twee. "Maar soms heeft iemand pas na negen maanden het gevoel erbij te horen," zegt Al. "Zorg dat je de introductie over een langere periode spreidt, dat werkt beter dan drie dagen achter elkaar, omdat veel informatie pas na een tijdje werken goed te begrijpen is."