PRAAG/BRUSSEL - De Russische president Vladimir Poetin en zijn Tsjechische collega Mirek Topolanek hebben donderdag een stap vooruit gezet in de oplossing van het gasconflict tussen Rusland en Oekraïne. De Russen zijn akkoord met voorwaarden waaronder de EU waarnemers plaatst in Oekraïne.

De waarnemers moeten erop toezien dat in Oekraïne geen gas wordt afgetapt. Tsjechië is sinds begin dit jaar voorzitter van de Europese Unie. De Duitse bondskanselier Angela Merkel zou ook een bijdrage hebben geleverd aan het bereikte akkoord.

De Europese Commissie zei eerder op de dag te verwachten dat het hooguit enkele dagen duurt voordat EU-waarnemers ter plaatse komen bij de gasleiding door Oekraïne.

Hervatting
Poetin en Alexei Miller, de topman van het Russische gasbedrijf Gazprom, lieten weten de gastoevoer te hervatten zodra de waarnemers gestationeerd zijn. "Deze overeenkomst zou ertoe moeten leiden dat de Russische aanvoer van gas naar lidstaten van de EU wordt hervat", stelde de Europese Unie in een verklaring.

Eerder op donderdag waren gesprekken tussen Rusland, de EU en Oekraïne nog vastgelopen. Tegen de zin van de Oekraïeners in eisten de Russen ook eigen waarnemers naar het buurland te mogen sturen.

Afsluiting toevoer
Het overleg tussen Rusland en Oekraïne was het eerste directe contact tussen Gazprom-baas Alexei Miller en zijn Oekraïense collega Olech Dubnya van Naftogaz sinds Gazprom de toevoer naar Oekraïne volledig afsloot.

Moskou sloot de gasleverantie aan Oekraïne, bestemd voor doorvoer naar de EU, woensdag geheel af, nadat het eerder de toevoer al gedeeltelijk had afgesloten. De twee landen liggen overhoop over achterstallige betalingen en gasprijzen.

Dubyna onderstreepte donderdag meermalen dat het conflict met Gazprom een puur commercieel geschil is, geen politieke zaak. Hij kreeg evenwel kritiek van Europarlementsleden. "Waarom moeten Europeanen opdraaien voor een conflict tussen twee gasbedrijven? Wij zijn toch goede klanten?", zei Jan Marinus Wiersma (PvdA) namens de socialistische fractie in het Europees Parlement.

Kou
Door de gasruzie zitten tienduizenden huishoudens in Oost- en Midden-Europa zonder verwarming. Duitsland, Frankrijk en Oostenrijk ontvangen ook minder gas uit Rusland, maar hebben eigen gasreserves waarmee de winterse kou wekenlang kan worden getrotseerd.

Nederland heeft weinig last van de ruzie, omdat het over voldoende eigen gas beschikt en nauwelijks gas afneemt van Rusland. Nederland is een van de grootste gasexporteurs in Europa. Door het koude winterweer is er wel een recordhoeveelheid gas verstookt.