We staan aan de vooravond van een lange en onaangename recessie als de belastingen niet snel door de overheden op grote schaal verlaagd worden.

Door Fred Huibers | Het Haags Effektenkantoor

Als de bankensector een baby zou zijn die geboren was bij de aanvang van de kredietcrisis, dan zou hij nu een leeftijd van anderhalf jaar naderen en van kruipen overgaan tot de eerste stapjes. We weten allemaal dat een lopende koter veel meer schade aan de omgeving kan aanbrengen dan een jongeling die een beperktere actieradius heeft.

In de eerste fase van de kredietcrisis lag de baby nog in het wiegje. Weliswaar vergde het enige aandacht (luiers moeten worden verschoond, met enige regelmaat moet het kind op de arm worden genomen om het te voorzien van liquiditeiten: melk) maar dat is te overzien. Parallel hieraan moesten de autoriteiten de banken regelmatig van liquiditeit voorzien en bij tijd en wijle het afval (reddingsacties zoals Northern Rock en Bear Stearns) opgeruimen. De ouders waren zo in hun nopjes met hun kroost dat geen moeite hen teveel was. Allemaal nog erg overzichtelijk en herkenbaar.

Monster
Dit werd minder in de volgende fase. De kleine begon te groeien, harder te huilen en meer en meer voeding te eisen. Op een bepaald moment is het de ouders blijkbaar allemaal teveel geworden en is het besluit genomen om de kleine maar eens flink te laten brullen. Zij konden toch niet aan de gang blijven. Wat voor monster waren zij aan het creëren met hun inschikkelijk gedrag?

Ze hadden even genoeg van het gezwoeg om het kroost het naar de zin te maken. In dat stadium hebben de Amerikaanse autoriteiten besloten om de daad bij het woord te voegen en de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers maar even te laten voor wat het was.

Introvert
Dat heeft tot grote verontwaardiging bij de kleine geleid. Blijkbaar kan hij niet op de ouders vertrouwen om hem in alle omstandigheden ter wille te zijn. Dat hadden zij toch altijd gedaan? Groot is zijn wantrouwen zowel jegens de ouders als jegens soortgenoten die potentieel dezelfde behandeling door de onbetrouwbare ouders zullen ondergaan. Het is blijkbaar van belang om vooral goed voor jezelf te zorgen in deze tijden. Boos is het speelgoed uit de box gegooid en met een pruillip heeft jongemans nergens meer zin in. Banken trekken zich in dit stadium terug in hun schulp en schreeuwen als de honger echt te groot wordt om een flinke dosis voeding. Maar de lust om nieuwsgierig te ondernemen is hun vergaan.

Spijt
De ouders hebben gaandeweg steeds meer spijt van hun optreden en vragen zich vertwijfeld af of zij geen fout begaan zijn in de opvoeding van de kleine. Ze merken dat ze, nu het slecht gaat met de ontwikkeling van het in zichzelf gekeerde kind, gebukt gaan onder schuldgevoelens en daardoor steeds slechter functioneren. Zij komen steeds meer tot de conclusie dat hun welbevinden onlosmakelijk verbonden is met het lot van hun kind. Zij zijn inmiddels zover dat zij op zoek gaan naar ouders in een soortgelijke benarde situatie.

In de praatgroep proberen zij een oplossing te bedenken om uit de onaangename situatie te raken. Vaders Sarkozy en Brown nemen in de praatgroep regelmatig het woord en zijn respectievelijk de aanjager en de bedenker van een plan van aanpak.

Maar dit alles duurt zo lang dat het kind behoorlijk onhandelbaar begint te worden. Het krijgt steeds meer een eigen willetje en tot schrik van de ouders is het in toenemende mate in staat om zich zelfstandig te roeren.

Dubbel probleem
De ouders hebben nu een dubbel probleem: niet alleen moet het kroost bijgestuurd worden, ook zijzelf zijn inmiddels in de put geraakt. De ouders moeten nu onder tijdsdruk Multi-tasken: het kind op de wenken bedienen, de kleine zo opvoeden dat het weer een vrolijk, ondernemend en verantwoordelijk kind wordt en tegelijkertijd een groots feest organiseren om hun eigen depressiviteit en die van de leden van de praatgroep in deze extreem onzekere tijden te bestrijden. Voor de autoriteiten betekent dit dat zij de rente richting nul brengen maar tevens corrigerende maatregelen te nemen op het gebied van beloning en toezicht van bankmanagers.

Daarbij dreigen de problemen uit de hand te lopen nu een depressie in de vorm van vraaguitval in de economie de kop opsteekt. De autoriteiten zullen alle remmen los moeten gooien. Het rentewapen kan bijna niet meer ingezet worden. In grote delen van de wereld naderen de tarieven de absolute ondergrens van nul procent. Forse en internationaal gecoördineerde belastingverlagingen zijn het laatste redmiddel om terug te keren naar de happy days van weleer.

Fred Huibers is partner bij Het Haags Effektenkantoor