AMSTERDAM - Moeten we straks definitief afscheid nemen van nostalgische jaknikkers, van olievelden, raffinaderijen, booreilanden en het beleid van organisaties als de OPEC en de IEA? Als het aan technologiebedrijf Avantium ligt, worden we in ieder geval een stuk minder afhankelijk van olie.

Avantium heeft namelijk een missie: het ontwikkelen van een nieuwe generatie biobrandstoffen die de competitie met fossiele brandstoffen aan kan.

Het Amsterdamse concern spint dan ook garen bij het onvermijdelijk opraken van de brandstoffen van weleer. "Of onze biobrandstof op de lange termijn kan concurreren met fossiele brandstoffen, zal echter ook afhangen van de ontwikkeling van de olieprijs", aldus bestuursvoorzitter Tom van Aken in een interview met NUzakelijk.

De scherpe daling van de olieprijs, van een recordniveau van ruim 147 dollar per vat in juli, tot onder de 64 dollar in oktober, baart de topman echter geen grote zorgen. "Wij richten ons op de langetermijnvoorziening van brandstof. Bovendien zal de olieprijs in de toekomst naar verwachting weer gaan stijgen."

Katalysatoren
Avantium ontwikkelt katalysatoren die de eigenschappen van brandstoffen kunnen verbeteren en zet dezelfde techniek in voor de ontwikkeling van bioplastics en kristalonderzoek op het gebied van geneesmiddelen. Onder de klanten van het bedrijf bevinden zich klinkende namen uit de brandstoffen - en geneesmiddelenindustrie, zoals Shell, waar het bedrijf in 2000 aan ontsproten is, BP en Pfizer.
 
In  november deed Avantium flink wat stof opwaaien door op het laatste moment een geplande beursgang af te blazen, vanwege 'volatiliteit op de financiële markten'.
 
Het bedrijf liet daarbij weten dat 'uitstel geen afstel betekende'. Van Aken: "Ik ben heel blij dat we niet gegaan zijn. De kans dat we alsnog naar de beurs gaan is er inmiddels zeker niet groter op geworden, hoewel we die mogelijkheid op de lange termijn zeker niet uitsluiten. Op dit moment denken we er echter niet eens over na."

"We halen nu geld op via een private investeringsronde. En het scheelt natuurlijk dat we zelf ook geld genereren." Het bedrijf haalt geld binnen met het verlenen van onderzoeksdiensten en het verkopen van onderzoekssystemen. De huidige geldschieters van Avantium zijn onder meer durfinvesteerders Alpinvest, DFJ Esprit en SR One.
 
Al Gore
Sinds 'An inconvenient truth', de beruchte film over klimaatverandering van Al Gore, ziet de bestuursvoorzitter een duidelijke omslag in de benadering van duurzaam ondernemen. "Toen we in 2005 begonnen met de ontwikkeling van biobrandstof en - plastics, werden we voor gek uitgemaakt. Sinds die film bestaat er duidelijk meer aandacht van investeerders, het is een belangrijke marker."

Ook aan Avantium gaat de kredietcrisis echter niet onopgemerkt voorbij. "We merken wel dat het moeilijker is om kapitaal aan te trekken. Aan de andere kant zijn biobrandstoffen en - plastics erg op de langere termijn gericht en op die lange termijn is er nog altijd behoefte aan schone technologie en alternatieven voor de uitgeput rakende oliebronnen. Bovendien bevinden die bronnen zich grotendeels in onrustige, onzekere gebieden. "

Concurrentie
Veel concurrenten heeft het bedrijf vooralsnog in ieder geval niet. Alleen het Amerikaanse Virent Energy houdt zich bezig met vergelijkbare zaken. "Er zijn natuurlijk wel bedrijven bezig met biobrandstoffen en bioplastics, maar de manier waarop wij dat doen, op chemische wijze grondstoffen omzetten, is nog redelijk onontgonnen gebied", aldus Van Aken.

Op de vraag wat Furanics, de schepping van Avantium, nu eigenlijk toevoegen aan al bestaande biobrandstoffen als bio-ethanol en biodiesel, komt de topman met twee eigenschappen op de proppen. "Bestaande varianten concurreren  met de voedselketen, Furanics kunnen worden gemaakt op basis van cellulose en koolhydraten die voorkomen in bijvoorbeeld gras, bomen en pulpafval uit de papierindustrie. Het zijn eigenlijk restproducten."

Een ander verschil tussen Furanics en de traditionele biobrandstoffen betreft de kosten. "De traditionele biobrandstoffen ontstaan door een langdurig vergistingsproces. Avantium gebruikt een chemisch, katalytisch proces, dat veel sneller en goedkoper is."

Zwavel
Tests met een mengsel van Furanics en gewone diesel, zijn tot nu toe veelbelovend verlopen. In een testcentrum in Geleen draaide een Citroën Berlingo met een normale dieselmotor een paar uur probleemloos op het goedje. De uitlaatgassen bevatten minder zwavel en fijnstof. Er staan nog meer tests op het programma.

Furanics vormen duidelijk het vlaggenschip van Avantium. Maar ook bioplastics, of biochemicaliën, spelen een belangrijke rol binnen het bedrijf. "Bioplastics zijn vooral om bedrijfseconomische redenen interessant, ze hebben een hoge toegevoegde waarde. Er zijn wel al wat bioplastics op de markt, maar de eigenschappen zijn nog voor verbetering vatbaar. Hierbij valt te denken aan de hittebestendigheid van de materialen."

In de toekomst zouden ook nog andere wegen ingeslagen kunnen worden. "We kijken ook naar andere cleantech-mogelijkheden. Brandstof en chemicaliën uit biomassa zijn voor ons echter het meest logische terrein."

Catchbio
Avantium maakt deel uit van het ambitieuze Catchbio-project, waarbij Catchbio een afkorting vormt van 'Catalysis for Sustainable Chemicals from Biomass'. Dit is een samenwerkingsverband tussen universiteiten en partijen uit het bedrijfsleven, waaronder Shell, DSM en Dow Chemical en heeft als missie 'schone en efficiënte processen te ontwikkelen voor de omzetting van biomassa in goedkope en duurzame biobrandstoffen, chemicaliën en geneesmiddelen'. Daarbij schuwt Catchbio de ethische en socio-economische aspecten niet.

Opmerkelijk voor een bedrijf dat ooit werd opgericht om puur bedrijfseconomische, innovatieve redenen en niet vanuit een vorm van idealisme. "Voordelen voor het milieu waren bijzaak", zegt Van Aken eerlijk. "Maar in onze bedrijfsprocessen zijn we ons steeds meer bewust geworden van duurzaamheid. Het is niet langer idealisme, maar als bedrijf gewoon je steentje bijdragen."

Dit is deel twee in een 16-delige wekelijkse serie interviews met bestuursleden. De eerste vier richten zich op duurzaamheid.

Eerdere afleveringen:
Accsys-topman rekent op duurzame doorbraak