DEN HAAG - Topbestuurders van grote ondernemingen mogen geen bonussen meer krijgen. De macht van aandeelhouders moet fors worden ingeperkt en de overheid moet veel strenger toezicht houden op de financiële sector.

Dat zijn drie van de dertig voorstellen die de SP maandag heeft gepresenteerd om het financiële stelsel te hervormen. Fractieleider Agnes Kant en financieel woordvoerder Ewout Irrgang willen af van de "perverse" prestatiebeloningen zoals bonussen, aandelen en opties, omdat die volgens hen mede oorzaak zijn van de graaicultuur die tot de kredietcrisis heeft geleid.

Het verbod op bonussen moet gelden voor grote bedrijven binnen en buiten de financiële sector en niet alleen voor ondernemingen waar de overheid al invloed heeft. Volgens de SP ontmoedigen de extra beloningen duurzame investeringen op de lange termijn.

Aandeelhouders
De partij keert zich ook tegen de "doorgeslagen" macht van aandeelhouders, die te veel gefixeerd zijn op de korte termijn. Nu kunnen aandeelhouders de hele raad van commissarissen naar huis sturen. Die macht kan aan banden worden gelegd door de helft van de raad van commissarissen door de ondernemingsraad te laten benoemen, aldus de SP.

Ook moet er toezicht komen op grote fondsen die beleggen met geleend geld en alleen gericht zijn op rendementen op de korte termijn (hedgefondsen) en op opkoopfondsen (private equity). Het toezicht op banken moet volgens de SP onder verantwoordelijkheid vallen van het land waar de handel plaatsvindt en dus niet in het land waar het hoofdkantoor van een bank staat.

Toezichthouders
De SP, die eerder pleitte voor een parlementaire enquête naar de kredietcrisis, wil verder dat De Nederlandsche Bank nieuwe financiële producten gaat toetsen voordat ze op de markt komen. Als ze niet deugen of onbegrijpelijk zijn, mogen ze niet worden verkocht. Ook hebben de toezichthouders en het Openbaar Ministerie meer medewerkers nodig om speculatie en manipulatie van de markt, via bijvoorbeeld het verspreiden van geruchten, te bestrijden.