AMSTERDAM - De kredietcrisis is in Nederland aangeland. De AEX is maandag onderuit gegaan, Fortis heeft hulp gekregen van de overheid en de onrust is nog lang niet weg. Michel van der Stee, beleggingsstrateeg bij Van Lanschot Bankiers, beantwoordt de meest brandende vragen.

Is mijn spaargeld veilig?
"Ik denk dat het spaargeld in Nederland veilig is, waarbij je wel onderscheid moet maken tussen de kleine en de grote spaarder. De Nederlandsche Bank garandeert de eerste 20.000 euro helemaal en de volgende 20.000 euro grotendeels." * (update zie onderaan artikel)

"Mensen die grote bedragen hebben, moeten meer uitkijken. Ze moeten niet te veel risico nemen. Zo kunnen ze geld stoppen in staatsobligaties of andere solide beleggingen. Ook kunnen ze hun spaartegoed spreiden over meerdere banken."

Mocht mijn bank failliet gaan, duurt het dan lang voordat ik bij mijn spaargeld kan?
"Ik durf het over Nederland niet te zeggen. Ik denk vrij snel. In Amerika kan een bank vrijdag failliet gaan, maar kunnen de spaartegoeden op maandag al weer beschikbaar zijn bij een andere bank."

Wat betekent deze crisis voor de rente?
"De markttarieven liggen nu al hoger dan normaal. Door het wantrouwen tussen banken onderling lenen ze elkaar minder makkelijk geld uit. Om toch aan geld te komen, gaan banken zich begeven op de spaardersmarkt. Daar zijn nu al aantrekkelijke tarieven te vinden en ik denk dat die de komende maanden nog wel verder omhoog gaan."

"Ook de rente voor leningen en hypotheken zal omhoog gaan. Banken zullen terughoudender worden met het verstrekken van krediet. De beschikbaarheid van leningen zal dus afnemen en leningen zullen duurder worden. Geld wordt schaars."

Gaat de inflatie nog meer oplopen?
"Wellicht dat de inflatie iets zal oplopen, maar ik verwacht geen schokkende cijfers. De komende twee a drie kwartalen zal de inflatie in ieder geval afnemen vanwege de lagere olie- en grondstofprijzen."

Gaan de huizenprijzen zakken?
"Persoonlijk denk ik van wel, maar het zal geen grote vaart lopen. Het aanbod blijft in Nederland achter bij de vraag. Woningen die gewild zijn zullen er weinig last van hebben. Het hangt vooral af van de regio. Het zal eerder dalen dan stijgen, maar ik verwacht geen dramatische ontwikkelingen. Huizen zullen wel langer te koop staan, omdat mensen voorzichtiger worden en in sommige gevallen ook moeilijker een hypotheek kunnen krijgen."

Wat zijn de gevolgen voor mijn pensioen?
"Als de koersen laag blijven, kunnen pensioenfondsen in de problemen komen. Dat zou kunnen betekenen dat ze volgend jaar niet indexeren. Dat betekent dat ze de inflatie niet compenseren, waardoor de koopkracht afneemt. Dat betekent voor mensen die met pensioen zijn dat ze misschien een paar tientjes minder per maand krijgen.

"Voor mensen die voorlopig nog niet aan hun pensioen toe zijn, zou het kunnen betekenen dat de premie omhoog gaat. Maar een paar tientjes meer per maand is te overzien. Ze hoeven zich naar aanleiding van de crisis geen zorgen te maken over hun pensioen. Ze kunnen beter kijken hoe ze het geregeld hebben. Een pensioenbreuk is veel ingrijpender dan wat er nu gebeurt."

Wat kan ik als particuliere belegger het beste doen?
"Beleggers moeten vooral niet in paniek raken, maar wel voorzichtig blijven. Veel cash achter de hand houden. Ze kunnen het beste beleggen in staatsobligaties of obligaties van solide bedrijven met een goed risicoprofiel. Ga nog niet fors in de aandelen. Op korte termijn zou er een herstel kunnen optreden, maar dit zal geen lang leven beschoren zijn. Eventueel herstel zal niet structureel zijn; het is mogelijk dat de koers nog verder gaat dalen. De marktomstandigheden blijven moeilijk."

Wat zijn de economische gevolgen?
"Het zal een moeilijk jaar worden voor de economie. De werkloosheid zal toenemen. Daarnaast zal het begrotingsoverschot zoals nu berekend afnemen of zelfs omslaan in een tekort. Desondanks denk ik dat we er relatief gezien redelijk goed voorstaan."