AMSTERDAM - Op maandag 6 augustus 2007 beleefde de toenmalige top van de Belgisch-Nederlandse bankverzekeraar Fortis zijn 'finest hour'. Aandeelhouders gaven massaal hun fiat aan het plan om grote delen van ABN Amro voor 24 miljard euro in te lijven. Dat bleek achteraf een desastreuze beslissing.

Op die zomerdag verdrongen fotografen zich om de bestuurders Maurice Lippens en Jean-Paul Votron vast te leggen, terwijl zij met triomfantelijke blik een helikopter uitklommen. Met een akkoord in Brussel op zak, waren ze afgereisd naar Utrecht. Ook daar schaarden aandeelhouders zich vrijwel kritiekloos achter de Fortis-top, die de overname een "historische kans" noemde.

Lippens sprak ná de stemming van "een historisch moment". Wat hij niet kon bevroeden, is dat hij op zeer wrange wijze snel gelijk heeft gekregen. Veertien maanden later is Fortis van de kaart geveegd. Wat nog resteert, zijn de internationale verzekeringsactiviteiten en een deel van de besmette kredietportefeuille.

Crisis
De rest is in handen van Nederland, België, Luxemburg en de Franse bank BNP Paribas. Fortis heeft zijn hand overspeeld, zoveel is duidelijk geworden. Kort na de overname van ABN Amro werd de financiële wereld getroffen door de kredietcrisis. Ook Fortis viel deze zwaar op de maag. Sinds begin dit jaar raakte het concern steeds verder in de problemen, mede als gevolg van ongezonde investeringen in Amerikaanse hypotheekproducten.

Het bedrijf moest met de pet langs bij investeerders in China en Libië, zag zich genoodzaakt bezittingen te verkopen en moest aandeelhouders een tussentijds dividend onthouden. Dit schoot de aandeelhouders volledig in het verkeerde keelgat.

Fortis kreeg een niet aflatende stroom van kritiek te verwerken, waardoor de positie van bestuurders aan het wankelen werd gebracht. Op de beurs kreeg Fortis inmiddels de ene na de andere klap.

Speelbal
Op een gegeven moment was Fortis mét ABN Amro nog minder waard dan de 24 miljard die voor de Nederlandse bank was betaald. Volgens sommigen was het aandeel verworden tot een speelbal van speculanten die anticipeerden op een koersdaling. Daarbij zouden de marktpartijen slecht nieuws verspreiden om de onrust te vergroten.

Fortis deed pogingen om de onrust te bezweren. Votron en zijn financiële man Gilbert Mittler werden geslachtofferd. 'Tussenpaus' Herman Verwilst probeerde beleggers en klanten gerust te stellen. Lippens en Verwilst organiseerden informatiebijeenkomsten om beleggers gerust te stellen.

Wegsluizen
Maar hardnekkige geruchten dat spaarders inmiddels hun geld bij Fortis weghaalden, werden Fortis noodlottig. De politiek en toezichthouders grepen in om een volledig faillissement af te wenden. Lippens werd aan de kant geschoven. Naar later bleek, waren zakelijke klanten inderdaad bezig geld bij Fortis weg te sluizen.

"Zelfstandig doorgaan was geen optie meer", verklaarde de huidige Fortis-bestuurder Filip Dierckx maandag. Daarmee viel het doek voor Fortis, dat in 1990 onstond na een samengaan van de Nederlandse verzekeringsmaatschappij AMEV, de Nederlandse bank VSB en de Belgische verzekeraar AG Groep.