AMSTERDAM - De financiële sector moet de huidige beroering op de financiële markten aangrijpen voor een totale omslag naar een meer democratisch systeem. Dat zegt hoogleraar economie Rick van der Ploeg maandag tegenover NUzakelijk.

Maandag bleek dat in navolging van de Verenigde Staten, ook Europese banken in het nauw zijn gekomen en door hun nationale overheid moeten worden gered. "Er dreigt een financiële 'meltdown', dus is het logisch dat de overheid ingrijpt om de crisis te bezweren", zegt Van der Ploeg.

Een van de dingen die de ernst van de situatie duidelijk maken is volgens de econoom en voormalig staatssecretaris van Cultuur dat iedereen ingrijpt "of het nu republikeinen zijn of sociaal-liberalen". "Men is bang voor een domino-effect."

Hebzucht
"Je kan nu kwaad weglopen en zeggen; financiële markten worden bevolkt door hebzuchtige managers met mega-bonussen, die moeten we nooit meer een kans geven. Beter is te beseffen dat we de financiële markten nodig hebben en van de gelegenheid gebruik maken om het systeem totaal om te gooien."

In het 'oude' systeem was de gemiddelde burger volgens Van der Ploeg slecht af. "De zogenoemde 'bail outs' worden uiteindelijk door de belastingbetaler opgehoest."

Democratischer
Het financiële stelsel moet daarom 'democratischer', betoogt de hoogleraar. "Dat bereiken we ten eerste door beter onderwijs over financiële producten, waaronder hypotheken. Ten tweede moeten mensen zich vooral laten voorlichten door onafhankelijke adviseurs."

Als laatste vindt Van der Ploeg het onwenselijk dat de meeste mensen vaak maar een belegging hebben: hun huis. "Dit terwijl de eerste beleggingsles is: stop niet al je eieren in één mandje. Dit gebrek aan spreiding maakt mensen kwetsbaar."

Hij pleit voor een systeem waarbij hypotheekverstrekkers een groter deel van het risico dragen en hypotheekbezitters een aandeel krijgen in meerdere huizen. "Er zouden instrumenten kunnen komen die je een aandeel geven in bijvoorbeeld de huizenmarkt in Zaandam."