AMSTERDAM - De Europese aandelenmarkten zijn vrijdag met flinke verliezen gesloten. Op een dieprood gekleurd Damrak was Fortis opnieuw de gebeten hond. Ondanks een mediaoffensief van topman Herman Verwilst verloor de Belgisch-Nederlandse bankverzekeraar ruim een vijfde van zijn beurswaarde.

Beleggers lieten zich leiden door zorgen over een plan van de Amerikaanse regering om de kredietcrisis te beteugelen. In het Congres bestaat onenigheid over de details van het voorstel van minister van Financiën Henry Paulson, dat een week geleden nog een wereldwijde opluchtingsrally ontketende.

De AEX-index van de meest verhandelde fondsen op het Damrak daalde 14,77 punten (4 procent) tot 354,58 punten. De index voor middelgrote fondsen, de MidKap, sloot 2,5 procent (13,12 punten) lager op 511,37 punten. De hoofdgraadmeters in Londen, Frankfurt en Parijs verloren tussen de 1,5 en 2,1 procent.

Failliet
Fortis leverde met een koersverlies van 20,9 procent de grootste bijdrage aan de forse daling van de AEX. Topman Herman Verwilst probeerde tevergeefs het vertrouwen van beleggers te herwinnen, na vier dagen van scherpe koersdalingen op rij. Hij bezwoer dat het bedrijf niet failliet zal gaan.

Dat Verwilst het f-woord in de mond nam bleek olie op het vuur. Beleggers deden Fortis massaal in de uitverkoop. Op het Damrak wisselden vrijdag in totaal ruim 223 miljoen aandelen van eigenaar, waarvan ruim 117 miljoen aandelen Fortis. De koers bereikte het laagste niveau in vijftien jaar.

Branchegenoot ING deelde in de misère en ging 7 procent omlaag. Verzekeraar Aegon verloor 6,1 procent. MidKapper SNS Reaal werd 4,3 procent minder waard. Ook elders in Europa stonden financiële waarden flink onder druk, ook al wegens de onzekerheid aan de overzijde van de Atlantische Oceaan.

Verliezers
De Amsterdamse hoofdindex kende louter verliezers. Behalve de financiële fondsen sprong SBM Offshore (min 7,4 procent) eruit. Dat had volgens handelaar Rik Zwaneveld van AFS Brokers te maken met een afwaardering voor de toeleverancier van de olie- en gasindustrie door de Amerikaanse bank Goldman Sachs.

In de MidKap, die op een bescheiden plusje voor baggeraar Boskalis na ook geheel rood kleurde, was printerfabrikant Océ de sterkste daler met een min van 8,6 procent. Daarvoor was geen directe aanleiding voorhanden.

Op de valutamarkt kostte de euro aan het einde van de beurshandel in Europa 1,4590 dollar. Een dag eerder was de Europese munt 1,4675 dollar waard. De prijs van een vat ruwe olie van 159 liter daalde vrijdag op de termijnmarkt met 2,7 procent tot 105,13 dollar.