De beheersing van fiscale risico's staat bij bedrijven hoog op de agenda.

Door Robert van der Laan - PricewaterhouseCoopers

De horizontalisering van de relatie tussen de Belastingdienst en het bedrijfsleven biedt ondernemingen die fiscaal in control zijn een uitgelezen mogelijkheid daarvan ten volle de vruchten te plukken. Maar daar staat wel een inspanning tegenover.

Horizontaal toezicht is de nieuwe fiscale handhavingstrategie, die niet alleen op zeer grote ondernemingen van toepassing is, maar in aangepaste vorm ook op middelgrote ondernemingen en het MKB. Volgens Eerste-Kamerlid Peter Essers is er onder de vlag van horizontaal toezicht een stille fiscale revolutie gaande. De Belastingdienst zelf spreekt van een 'paradigmashift'.

Veranderingen
Revolutie of paradigmashift, het is onmiskenbaar dat er veranderingen op stapel staan. Een meer horizontale relatie tussen de Belastingdienst en een onderneming zal voortaan worden gebaseerd op transparantie, begrip en vertrouwen.

Ondernemingen dienen meer verantwoordelijkheid te nemen voor het beheersen van hun fiscale risico's. De Belastingdienst vraagt de leiding van een onderneming te verklaren dat ze 'in control' is. In ruil daarvoor biedt de Belastingdienst meer zekerheid en minder controle achteraf.

De belangrijkste voorwaarde van de Belastingdienst is echter dat de onderneming beschikt over een zogenoemd Tax Control Framework (TCF). Met een dergelijk systeem kan een bedrijf de totale fiscaliteit beheersen, met als gevolg juiste, volledige en tijdige aangiften voor alle belastingen, en een getrouwe weergave van de fiscale positie in de jaarrekening.

Voordelen
Al met al lijkt de horizontalisering voor ondernemingen grote voordelen te bieden. Transparantie past in het concept van maatschappelijk ondernemen, en vertrouwen en begrip betekenen een verbeterde relatie, wat uiteindelijk het beste beheersingsinstrument is voor fiscaal risico.

Toch zal een onderneming de vraag stellen: What's in it for me? Zeker omdat horizontaal toezicht om een inspanning van de onderneming vraagt. Voor de implementatie en verbetering van het TCF zullen mensen en middelen moeten worden vrijgemaakt. Een onderneming dient aan te geven wat de rollen en verantwoordelijkheden zijn ten aanzien van het TCF en wat de aanpak is.

Kortom, een en ander vraagt om een analyse van de kosten en de baten, waarvan de uitkomst per onderneming zal verschillen. Maar wat die uitkomst ook is, het voornaamste is dat ondernemingen deze afweging zorgvuldig maken. Want het grootste fiscale risico ontstaat door er niet over na te denken.

Robert van der Laan is partner bij PricewaterhouseCoopers, werkzaam als specialist in tax assurance en voortrekker van Tax management & Accounting Services.