AMSTERDAM - De Europese beurzen doken vrijdagmiddag diep in de rode cijfers, na de hele dag positief te hebben gestaan. Beleggers reageerden op de publicatie van tegenvallende cijfers over de Amerikaanse werkloosheid. Ook drukte de oplopende olieprijs de stemming.

De AEX-index sloot 11,03 punten, ofwel 2,3 procent lager op 471,23 punten. De MidKap-index stond 10,77 punten, 1,6 procent lager op 669,32 punten. De beurs in Parijs daalde 2,3 procent, die in Frankfurt 2 procent en die in Londen 1,5 procent.

"Dit is de vijfde maand op rij dat de werkloosheid in de VS toeneemt", zei René Bastiaenen handelaar bij Eureffect. "Dat is slecht nieuws, bovendien werd de euro ook nog wat zwakker, wat ook niet goed is voor Europa."

Werkloosheid
De werkloosheid in de maand mei kwam volgens het Amerikaanse ministerie van Arbeid uit op 5,5 procent. Dit was 0,5 procent hoger dan in april en slechter dan de verwachting van analisten die hadden gerekend op 5,1 procent.

Beleggers waren ook ontstemd over de flink oplopende olieprijs. Deze bereikte een stand van 134,40 dollar. Een hoge olieprijs is slecht voor vervoersbedrijven, maar ook voor producenten die afhankelijk zijn van grondstoffen. Daarnaast kan een stijgende olieprijs een ongunstig effect hebben op consumentenbestedingen.

Luchtvaartmaatschappijen en autofabrikanten behoorden tot de grootste verliezers. Air France-KLM verloor in Amsterdam 5,5 procent, BMW daalde in Frankfurt met 4,4 procent en Daimler verloor 4,7 procent.

Shell
Shell profiteerde daarentegen van de hoge olieprijs en steeg met 0,1 procent. Behalve Shell stond in de AEX-index alleen Corporate Express, met 0,3 procent, in de plus. Het handelsbedrijf in kantoorartikelen meldde donderdag dat het in gesprek is met zijn Amerikaanse branchegenoot Staples.

Staalconcern ArcelorMittal werd gesteund door een verhoging van de winstverwachting donderdag door de Amerikaanse branchegenoot Nucor. Het bedrijf wist het verlies met 0,6 procent binnen de perken te houden.

Grootste verliezer van de AEX-index was producent van navigatieapparatuur TomTom. Volgens Bastiaenen is dit deels een reactie op het nieuws dat operationeel directeur Alexander Ribbink weggaat. Het aandeel noteerde een koersverlies van 6,8 procent.

Achteruit
Ook het aandeel Ahold ging flink achteruit. De detailhandelaar had voorbeurs kwartaalcijfers gepubliceerd. De nettowinst viel hoger uit dan verwacht, maar beleggers zijn er niet van overtuigd dat het bedrijf een teruglopende economie in de Verenigde Staten goed zal doorstaan. Bastiaenen: "Men wil eerst zien dan geloven." Ahold stond 3,3 procent lager.

In de MidKap boekte toeleverancier aan de chipindustrie ASMI een koersstijging van 10 procent. Het bedrijf meldde vrijdagochtend dat het Amerikaanse Applied Materials een bod heeft gedaan op enkele activiteiten van het concern.

Staatsobligaties
De toonaangevende Duitse staatsobligaties noteerden een stand van 112,05 punten.

De euro stond op 1,5732 dollar, tegen 1,5555 dollar bij het slot van de handel donderdag.