DEN HAAG - De rijksoverheid zou een handje kunnen helpen om het vastgelopen cao-overleg in het streekvervoer vlot te trekken. Eerder voorgestelde bezuinigingen kunnen ongedaan worden gemaakt.

Om de kosten van de vervoerders te verminderen zou ook het gebruik van goedkopere 'rode' diesel kunnen worden toegestaan. Met die aanbevelingen komt voormalig minister Klaas de Vries (Sociale Zaken) in zijn vrijdag verschenen analyse van de problemen in het openbaar vervoer.

Hij bepleit een overbruggingsperiode om een goede cao te sluiten en om afspraken te maken om "de veelvoud aan problemen waarmee het streekvervoer kampt" aan te pakken.

Muurvast
De Vries ging op verzoek van werknemers en vakbonden aan de slag, maar bemiddelt formeel niet in het muurvast zittende cao-conflict. De chauffeurs van streekbussen staakten vrijdag voor de zesde dag voor betere werkomstandigheden.

Volgens De Vries hebben eigenlijk alle problemen in het streekvervoer met elkaar te maken, maar kunnen ze niet tegelijk worden opgelost. "Op dit moment dreigt het gevaar dat alle problemen aan elkaar gekoppeld worden, zodat geen een kan worden opgelost. Dat zou betekenen dat het actuele arbeidsvoorwaardenoverleg door een veelheid aan andere problemen wordt gegijzeld. Dat is voor de mensen in die sector maar ook maatschappelijk onaanvaardbaar."

Hij kijkt voor een oplossing naar de overheid, aangezien die ook de subsidies verstrekt en beslist over de prijzen van het openbaar vervoer.

Marktwerking
Verder wordt volgens De Vries door de problemen duidelijk dat de marktwerking in het openbaar vervoer grote gevolgen heeft. Hij erkent dat de marktwerking heeft geleid tot een efficiëntere werkwijze in het openbaar vervoer. 60 procent van het openbaar personenvervoer is in handen van commerciële bedrijven.

Het draait volgens hem nu om de vraag of de bedrijven nog op een verantwoorde manier efficiënter kunnen werken. Vervoerders zien zich bijvoorbeeld geconfronteerd met hogere brandstofprijzen en haperingen rond de komst van de ov-chipcard, maar zitten wel voor jaren vast aan eerder gemaakte financiële afspraken. "Anders dan bij andere bedrijven kunnen kostenstijgingen door externe oorzaken niet worden opgevangen door tariefsverhogingen."

Bij vliegtuigmaatschappijen is het gebruikelijk om de kosten aan de gebruiker door te berekenen via een brandstoftoeslag. Maar in het streekvervoer niet. De vervoerders zeggen dat de winstmarges inmiddels vrijwel zijn uitgehold en denken dat dit alleen kan verbeteren door de arbeidsvoorwaarden van het personeel te wijzigen.

Salariskosten
De Vries geeft aan dat dit ook ongeveer de enige mogelijkheid is die de werkgevers hebben, aangezien de salariskosten het grootste deel van de bedrijfskosten zijn. "Een verhoging van de loonkosten heeft daarom een groot effect op de kosten."

Opmerkelijk is verder dat er in het streekvervoer met verschillende cao's wordt gewerkt. Werknemers kunnen daardoor als het vervoer in een gebied naar een ander bedrijf gaat onder een andere cao gaan vallen.