Files: altijd een goed thema, als je achterloopt in de peilingen. Mark Rutte wil meer asfalt, meer treinen, en 'flankerend beleid'. Dat laatste betekent: "tele- en thuiswerken en beter gebruik maken van informatietechnologie." Gelukkig helpt de techniek: het telewerken komt in een nieuw stadium.

Robert Bitter | Logica

In 2005 stonden we zo'n 69 miljoen uur in Nederland in de file. Het zal er intussen niet beter op geworden zijn. Als tijd geld is, hebben we het rekeningrijden dus al lang geleden ingevoerd. Kosten worden geraamd op 2 à 3 miljard Euro, ruim 300 Euro per automobilist.

Persoonlijk zou ik onmiddellijk 300 Euro op tafel leggen om één jaar lang geen fileleed te kennen. Ik zie Rutte dan ook graag een extra stukje asfalt aanleggen, als dat tenminste niet door mijn achtertuin loopt. Toch heb ik zelfs met wat meer asfalt er een hard hoofd in.

Telewerken
Meer hoop zit in een analyse van het CBS: 10 procent minder verkeer zorgt voor 40 procent minder files. Dat suggereert dat 'flankerend beleid' kernbeleid zou moeten worden. Hoe faciliteer je 10 procent à 15 procent van de werknemers om thuis te blijven? Gelukkig brengen technologische ontwikkelingen het telewerken in een nieuw stadium.

De tijd ligt achter ons dat de toegang tot de netwerken van het bedrijf werd afgeknepen door langzame verbindingen. Slimme software moest toen van onze PC een erg 'dunne client' maken en daar ben ik nooit enthousiast over kunnen worden. Inmiddels ontsluit VPN toegang de kantoorapplicaties en een snelle breedbandverbinding thuis doet de rest.

Samenwerken
Werk je alleen dan is het niet meer nodig om naar kantoor te komen. Door de betere verbindingen komen echter ook geavanceerdere vormen van thuiswerken binnen bereik. Hierbij is de technologie gericht op het faciliteren van het samenwerken. Werknemers zien en horen elkaar niet alleen, maar kijken ook naar dezelfde presentatie of gebruiken samen de virtuele flip-over.

In 2005 promoveerde mijn zus Marlies Bitter op de effectiviteit van virtuele teams. Wat mij opviel in haar onderzoek was het effect van emoticons -de bekende smiley's uit het SMS verkeer. Het blijkt dat als leden van virtuele teams snel en makkelijk kunnen aangeven wat 'ze erbij voelen' ze effectiever samenwerken. Het lijkt me een sleutel voor de volgende stappen in de ontwikkeling van de e-werkplek: kijk niet alleen naar de rationele aspecten van het samenwerken, maar ook naar de relationele.

Relaties
Relaties kunnen een serieuze hobbel zijn voor het thuiswerken. Zichtbaarheid in politieke organisaties, het gevoel van een manager nog controle te hebben, de vaak uiterst nuttige toevallige contacten bij de koffieautomaat. Dat laatste lijkt me het eenvoudigst op te lossen.

Nu de Senseo de koffieautomaat thuis heeft gebracht, kunnen webcam en videoskype het 'automatenbakkie' de virtuele wereld inbrengen. Op de zaak krijgt de koffieautomaat een internetaansluiting zodat de mensen die toch naar kantoor komen zich niet buitengesloten voelen. Met de stijgende brandstofprijzen is daarbij de business case een eitje. En uit dankbaarheid voor het oplossen van de files stuurt het Ministerie van Verkeer en Waterstaat de thuiswerkers met regelmaat een doos. Kaakjes voor bij de koffie.

Robert Bitter is Principal Consultant bij Logica Management Consulting