NU+ Wat mag een makelaar van je vragen bij bezichtiging van een huurwoning?
Sommige huurders krijgen tijdens hun zoektocht naar een woning op de particuliere huurmarkt te maken met makelaars die om te veel gegevens vragen. Dat blijkt uit de tientallen klachten die bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) binnenkomen.
NU.nl sprak met de volgende experts:
Wat mag wel?
"Bij het inplannen van een bezichtiging heeft een makelaar alleen gegevens nodig om zo'n afspraak te organiseren. Dan gaat het om je naam en contactgegevens", vertelt AP-vicevoorzitter Monique Verdier. "Je hoeft dus niet alle ins en outs op tafel te leggen om je in te schrijven als woningzoekende of om mee te kunnen doen bij een woningbezichtiging." Dat beaamt makelaarsvereniging NVM. Die stelt dat makelaarskantoren die NVM-lid zijn, alleen om je naam, e-mailadres en telefoonnummer vragen.
Het vragen van gegevens is soms ook een grijs gebied, zegt Mathijs ten Broeke van de Woonbond. "Er is geen wet die onderscheid maakt tussen wat een verhuurmakelaar mag vragen op het moment van bezichtiging en op het moment van het opstellen van een huurovereenkomst." Het opstellen en ondertekenen van een huurcontract is een officieel moment waarvoor je wel documenten zou moeten opsturen.
De benodigde gegevens zijn bijvoorbeeld een identiteitsbewijs (al mag je je BSN-nummer afschermen) en documenten waaruit blijkt dat je de huurprijs kunt betalen. Bovendien moet je kunnen aantonen dat je ook aan eventuele andere eisen van een verhuurder kan voldoen. "Maar die eisen moeten wel vooraf bekend zijn", benadrukt NVM-bestuurslid Anneke Haak-Bronsema. Zo kan een verhuurder van je eisen dat je niet rookt of geen huisdieren hebt.
Wat mag niet?
Naast je BSN-nummer valt ook je nationaliteit niet onder de benodigde gegevens voor je huurcontract. "Het uitgangspunt is dat een verhuurmakelaar alleen gegevens mag vragen die relevant zijn voor alles wat in het huurcontract afgesproken wordt", vertelt Ten Broeke. Het opsturen van de gegevens moet de verhuurder de garantie bieden dat jij als potentiële huurder de verplichtingen in je huurcontract kan nakomen.
"Maar hoe vrij voel jij je om bepaalde gegevens niet te sturen als er toch naar gevraagd wordt?", vraagt Verdier zich af. "Je zit als huurder in een afhankelijke situatie, waarbij je bang bent dat je je kansen op een woning bij voorbaat verspeelt. Ook al moet je volgens de wet ook kunnen weigeren om gevoelige informatie op te sturen."
Wat als je bepaalde documenten niet wil opsturen?
"Je staat volledig in je recht om te vragen waarom je gegevens moet opsturen en wat de makelaar daarmee doet", vertelt Verdier. "En je kan er ook voor kiezen de documenten alleen te tonen op bijvoorbeeld het makelaarskantoor. Op die manier wordt informatie niet opgeslagen, maar kan de makelaar toch bepaalde dingen controleren. Al is opslaan soms wel nodig in verband met de antiwitwascontrole."
En als je er niet uitkomt met de verhuurmakelaar? Dan kan je een klacht indienen, zoals bij de AP. "Dit kan ook vaak bij de organisatie waar je makelaar eventueel aan verbonden is", weet Haak-Bronsema.
"Een dak boven je hoofd is in Nederland een grondrecht, maar privacy is óók een fundamenteel recht", vertelt Verdier. En om aan dat recht te voldoen, zegt de AP er strenger op te letten dat de privacywetgeving wordt gevolgd en dat er gesprekken gepland staan met partijen in de sector.