Derryn: Hoe is het mogelijk dat Truss überhaupt prime minister kon worden? Ik kan me niet voorstellen dat haar partij niet eerder op de hoogte was van haar visie op de economie.

"Ik ben bang dat je dat aan de leden van de Conservatieve Partij moet vragen. Oké, dat is een beetje een flauw antwoord." 

"Het was bekend dat Truss een fan is van 'trickle-down economics' (belast de rijken minder, dan stoppen zij zelf meer in de economie en wordt uiteindelijk iedereen daar beter van), het terugdringen van de invloed van de overheid en meer van dat soort zaken. Die zijn traditioneel populair bij de Conservatieve partijleden. Daarnaast stond Truss bekend als een loyalist van Boris Johnson en kreeg ze zijn zegen. Hij is nog steeds populair onder de leden, dus dat was ook een punt in haar voordeel."

"Dat gezegd hebbende, was op voorhand niet helemaal duidelijk hoe ver Truss bereid was te gaan (en hoe snel). Uiteindelijk kwamen Truss en Kwarteng met enorm ingrijpende plannen (zoals het volledig afschaffen van inkomstenbelasting voor de allerrijksten), zonder die te laten doorrekenen door de rekenkamer of uit te leggen hoe ze moesten worden bekostigd."

"Kortom, je kunt het de partijleden zeker aanrekenen dat ze de verkeerde keuze hebben gemaakt, maar het blijft natuurlijk de vraag in hoeverre zij konden overzien welke directe consequenties die keuze zou hebben. Daar moet ik overigens wel bij zeggen dat de rivaal van Truss tijdens de leiderschapsverkiezingen van afgelopen zomer, Rishi Sunak, eigenlijk wel precies waarschuwde voor de gevolgen van de economische plannen van Truss."

Driessen: Is er iets wat Labour kan doen om eerder verkiezingen af te dwingen?

"Nee, buiten de termijnlimiet voor het parlement (vijf jaar, in dit geval tot 17 december 2024) is dat besluit volledig aan de zittende regering."

Peter: Wat gaat Truss nu doen? Blijft ze in de politiek?

"Truss is nog steeds lid van het Lagerhuis, voor het district Zuid-West-Norfolk. Het is nog niet bekend of ze van plan is dat te blijven of zich helemaal zal terugtrekken uit de politiek."

Martin: Hoe reëel is een mogelijke herverkiezing van Boris?

"Dat ligt er vooral aan of hij de vereiste honderd parlementariërs zo ver kan krijgen om zijn kandidatuur te steunen. Dat is heel erg de vraag, aangezien hij nog maar net de laan is uitgestuurd omdat die parlementariërs het vertrouwen in hem waren verloren, en de vraag of hij het parlement heeft voorgelogen nog steeds onderwerp van onderzoek is. Toch zijn er al verschillende MP's (members of parliament) die hardop aandringen op zijn terugkeer."

"Aan de andere kant zijn er ook MP's die zeggen dat zij onmiddellijk zullen overlopen naar Labour of hun politieke pensionering zullen aankondigen als Johnson weer partijleider wordt." 

"Onder de leden van de Conservatieve Partij geniet Johnson in ieder geval nog aardig wat steun. In een recente peiling van onderzoeksbureau YouGov zei 32 procent van die leden dat hij moet terugkomen als partijleider en premier. Voor Rishi Sunak was dat 23 procent."

Sara: Ze hadden plannen die economische gevolgen hadden. Hoe kan een plan gevolgen hebben als het nog niet is uitgevoerd? En waarom moest ze haar beloftes verbreken?

"Dat ligt aan het gebrek aan vertrouwen van de financiële markten in de plannen van Truss. Nadat die plannen werden bekendgemaakt zette het pond een duikeling in, steeg de rente op staatsobligaties fors en voelde de centrale bank zich gedwongen in te grijpen. Dat gaf de Britse economie een enorme klap, nog voordat de plannen daadwerkelijk in de praktijk werden gebracht. Daardoor werd Truss gedwongen om zo'n beetje al haar plannen weer in te trekken."

Dennis: Liz Truss treedt af nadat er 2 belangrijke ministers afgetreden zijn, maar waarom gebeurt dat bij ons niet nadat er onder onze premier al meer dan 14 ministers zijn afgetreden?

"De oorzaak van het aftreden van Truss is eerder het verdwenen vertrouwen binnen de parlementaire Conservatieve Partij dan het aftreden van minister van Financiën Kwasi Kwarteng en minister van Binnenlandse Zaken Suella Braverman."

113: Hoe vaak mogen de conservatieven een leider kiezen zonder algemene verkiezingen te schrijven?

''Daar zit in principe geen limiet aan vast. Natuurlijk wordt de partij er in de ogen van de kiezer niet geloofwaardiger op als dit te vaak gebeurt. Het zogeheten kiezersmandaat (je wint verkiezingen en hebt daarmee de zegen van een groot deel van de kiezers) raakt verwaterd als je te vaak van leider wisselt op basis van de stemmen van een piepklein gedeelte van het electoraat (in dit geval de parlementariërs en leden van de Conservatieve Partij).''

Ecollard: Zijn tussentijdse verkiezingen niet mogelijk in het VK?

"Nieuwe verkiezingen zijn zeker mogelijk, maar die zouden wel moeten worden uitgeschreven door de Conservatieven. Gezien hun enorme achterstand op Labour in de peilingen zitten zij daar niet per se op te wachten. Bijkomend probleem is dat het VK op het punt staat een zware winter in te gaan - en landelijke parlementsverkiezingen raffel je niet binnen een paar weken af."

Robespana: Waarom moet er binnen een week al een nieuwe premier gevonden zijn?

"De Conservatieven hielden afgelopen zomer al een leiderschapsverkiezing die zo'n twee maanden in beslag nam. Tegelijkertijd kampt het Verenigd Koninkrijk met allerlei problemen, zoals de kostencrisis, die stabiel leiderschap vereisen. De Britse regering heeft al beloofd op 31 oktober met een fiscaal plan te komen (denk aan Prinsjesdag bij ons), dat waarschijnlijk een aantal ingrijpende bezuinigingen zal bevatten." 

"Al die factoren in aanmerking genomen, is het niet gek dat de Conservatieve Partij erop inzet om zo snel mogelijk weer een functionele regering op te tuigen. Dat neemt natuurlijk niet weg dat een week heel erg kort is, zeker als de partijleden moeten worden geraadpleegd over hun nieuwe leider."

Serena: Wat kan Koning Charles in deze situatie betekenen?

"Kortgezegd: niets. Net als in Nederland is het niet aan de vorst om zich met de politiek te bemoeien. Charles wordt geacht het ontslag van een premier te aanvaarden en een nieuwe premier te verwelkomen en hij wordt elke week bijgepraat over de stand van het land en de plannen van de regering, maar verder heeft hij geen rol."

Smetsers: Denkt u dat doordat er geen nieuwe nationale verkiezingen komen er onrust gaat ontstaan wat wellicht dat dit wel tot nieuwe verkiezingen gaat leiden?

"Aan voorspellingen waag ik me liever niet. Maar je kunt wel zeggen dat het heel moeilijk te verkopen is aan de Britse kiezer dat de Conservatieve Partij er in dit geval wéér voor kiest om intern een nieuwe premier aan te wijzen. De laatste verkiezingsoverwinning van de partij was in 2019 en inmiddels zijn we bijna drie jaar (en twee afgetreden premiers) verder."

Cwallner: Vanuit wie kwam de druk om na zo een korte periode al af te treden? Of was het echt een eigen keuze van de PM?

"De directe aanleiding voor het besluit van Truss om op te stappen lijkt een gesprek met de voorzitter van het bestuurscomité van de parlementaire Conservatieve Partij te zijn geweest, dat donderdagochtend plaatsvond. Graham Brady van het 1922 Committee is degene die de brieven binnenkrijgt van parlementariërs die hun vertrouwen in de partijleider opzeggen en aandringen op een nieuwe leiderschapsverkiezing. Hij zal Truss hebben verteld dat haar positie binnen de partij onhoudbaar was geworden. Ze had simpelweg niet genoeg steun meer onder haar parlementaire collega's."

"Saillant detail: Brady was op vakantie naar het Caribisch gebied en ging afgelopen maandag weer aan de slag. Als je denkt dat jouw werk-e-mail volloopt tijdens je afwezigheid, moet je voorstellen waarmee hij werd geconfronteerd."