RIVM-directeur Jaap van Dissel heeft vrijdagmiddag jullie vragen over het coronavirus beantwoord. We zetten de tien interessantste vragen en antwoorden op een rij.

M_Van_der_Knaap: Mensen hebben behoefte aan perspectief. Klopt het dat de grootste problemen in ons land over zijn zodra iedereen gevaccineerd is of genezen is van een coronabesmetting? En zo ja, op welke termijn ziet u dat gebeuren?

"Als iedereen immuniteit heeft - dat kun je krijgen door een infectie of vaccinatie - dan verwacht je dat de grootste problemen voorbij zijn. Dan lopen de ziekenhuizen niet meer vol en raakt de ic niet overbelast."

"In bijvoorbeeld Portugal speelt corona bijna geen rol meer als gevolg van de hoge vaccinatiegraad. In Nederland zitten we rond de 85 procent (onder de volwassenen, red.). We verwachten nog een piek in de winter, maar ik verwacht dat de problemen daarna afnemen. COVID-19 blijft in meer of mindere mate aanwezig en zal net als de griep altijd aanwezig blijven. De vraag is met welke intensiteit."

Bert_1970: Heeft een gevaccineerde persoon minder kans op besmetting (en daarmee bedoel ik dus niet minder kans op ziekenhuisopname)?

"Daarvoor moeten we eerst een besmetting definiëren. Je kan besmet zijn, bijvoorbeeld dat het virus in je keel zit, maar je kunt ook geïnfecteerd raken. In het laatste geval word je ziek."

"Bij gevaccineerden ligt de kans op een infectie veel lager: dat is zo'n 50 procent. Dat is een schatting, maar de kans op besmetting is grofweg de helft kleiner. Ongevaccineerden hebben naast de kans om in het ziekenhuis te komen, ook sneller de kans om ziek te worden."

L_Winter: Werkt de vaccinatie wel genoeg tegen de deltavariant?

"Bij de alleroudsten is de effectiviteit wat minder. Maar kortweg gezegd is het antwoord: ja, het werkt. Het werkt nog altijd sterk tegen het virus."

Een via Instagram ingezonden vraag: Gaan coronapillen ons uit de pandemie helpen?

"We kunnen de verspreiding van het virus voorkomen door middel van vaccinatie. Wellicht kan dit binnenkort ook met coronapillen. Daarvoor moet het EMA deze pillen eerst controleren en is het de vraag hoe breed je deze medicijnen in kunt zetten. Het is wel gunstig dat dit eraan zit te komen. We verwachten komend jaar."

"Is het erg om besmet te raken als deze pillen er zijn? Dat hangt dan weer af van de werking ervan. In eerste instantie zul je de coronapil en vaccinatie moeten combineren."

(Vervolgvraag): Is dit dan de laatste winter waarin we met strenge maatregelen zitten?

"Daar ziet het wel naar uit. Als de resultaten van de studies over de pillen bekend worden, dan is dat een toevoeging aan ons arsenaal. En dat is gewenst."

Vraag via Instagram: Gaan we het redden met dit pakket aan maatregelen?

"Het ligt er ook aan in hoeverre men de maatregelen accepteert. We moeten de horeca bijvoorbeeld eerder sluiten omdat de basismaatregelen een beetje lek zijn. Als je naar andere landen kijkt, dan zie je dat die zich meer aan de basismaatregelen houden en dat andere maatregelen minder nodig zijn. Een ander voorbeeld: Denemarken. Daar checken horecaondernemers uit zichzelf hun gasten. Het ligt dus ook aan ons gedrag."

Rien_Dorst: Is al bekend of natuurlijke besmetting of vaccinatie meer bescherming biedt tegen het virus?

"Of het één beter is, is niet eenvoudig te beantwoorden. We weten dat het allebei effectief is. Dit zal met een controlegroep onderzocht moeten worden."

"We worden bijvoorbeeld allemaal gevaccineerd tegen tetanus, dan krijg je antistoffen tegen toxine. Maar dat is bij een infectie van tetanus niet het geval. In het geval van corona ligt het eraan of je antistoffen opbouwt bij een besmetting."

Michael_Burnham: Vindt u nog steeds dat het dragen van mondkapjes een gering effect heeft op de verspreiding van het virus? Uit nieuw onderzoek blijkt dat deze sterk helpen tegen besmettingen.

"De vraag is: wat hebben ze precies onderzocht? In het ziekenhuis maken ze al lang gebruik van mondkapjes, de effectiviteit is dus al lang bewezen. De vraag was in hoeverre ze helpen om het virus tegen te gaan ten opzichte van de al geldende maatregelen, daar was het om te doen."

Vraag via Instagram: Zijn er nog nieuwe coronavirusvarianten ontdekt na de deltavariant?

"Op dit moment spelen die eigenlijk niet. De overgrote meerderheid in de westerse landen is de deltamutant. In Zuid-Amerika zijn er nog wat andere types, maar dat komt doordat de deltavariant daar zich nog niet helemaal gevestigd heeft. Maar zowel in de VS als in Europa is het delta wat de klok slaat. Dat is bijna 100 procent."

Umbra989: Zijn we een keer van het virus af, of hebben we er altijd mee te maken? Wat is uw toekomstbeeld van over pakweg drie maanden?

"Dan hebben we een beter seizoen. Het ligt eraan hoeveel infecties erbij komen en of dan meer mensen gevaccineerd zijn. Je wil niet meer te maken hebben met een ernstige piek, dus moet je de basisregels in stand houden. In de toekomst zal de winterperiode toch een soort coronaperiode worden."

"Maar verzwaringen van de maatregelen lijken me onwaarschijnlijk op de langere termijn. We kunnen wat hebben aan de medicatie waar nu aan gewerkt wordt. Er zullen ongetwijfeld meer vaccins en medicijnen komen, dat helpt in de bestrijding. Maar het belangrijkste blijft ons gedrag."

"Het virus zal zeker nog tot 2023 onder ons zijn. De vraag is in welke mate. Nederlanders reizen graag, dus die kunnen het altijd weer mee terug nemen uit andere landen. Dan kun je denken aan een reizigersvaccinatie bijvoorbeeld. Een jaarlijkse vaccinatie zoals de griepprik is nog onzeker, maar zou kunnen. De komende jaren zal het virus in ieder geval nog wel actief onder ons zijn."

Wil je een compleet overzicht van de vragen en antwoorden? De vragensessie is hier terug te lezen.