Financieel gedrag verbeteren is lastig, doordat mensen kuddedieren zijn en minder rationeel handelen dan ze zelf vaak denken. In het onderwijs moet voorlichting over geldzaken daarom een belangrijkere rol spelen.

Dat heeft koningin Máxima woensdag gezegd als erevoorzitter van platform Wijzer in Geldzaken.

"Het is van groot belang dat de voorlichting over geld verder wordt verankerd in het onderwijsprogramma", aldus de koningin tijdens een symposium over financieel gedrag in Diergaarde Blijdorp. "Vaak zijn er nu nog veel verschillen tussen scholen, maar financiële voorlichting mag niet ondersneeuwen."

Informatie over financiën moet bovendien 'persoonlijk zijn om effectief te zijn'. Zo kunnen mensen, als het op financieel gedrag aankomt, uiteindelijk 'zelfredzaam worden, zodat zij zich kunnen ontplooien', aldus de vrouw van het staatshoofd.

Verenigde Naties

Máxima doelde daarbij niet alleen op Nederland, maar ook op andere landen in de wereld. De koningin is tevens speciale pleitbezorger van secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-moon voor inclusieve financiering voor ontwikkeling.

Ook minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem (PvdA) sprak tijdens de bijeenkomst. Hij wees op het belang van maatwerk en duidelijkheid bij voorlichting over geldzaken.

Een belangrijke verantwoordelijkheid is daarin weggelegd voor de financiële sector, die financiële producten als hypotheken en verzekeringen duidelijker en overzichtelijker moet maken. Op dat gebied is in die sector is volgens de minister 'nog veel winst te behalen'. "Zelfs voor hoogopgeleiden zijn deze producten vaak lastig te begrijpen."

Buffer

Dijsselbloem raadt consumenten aan om er niet alleen voor te zorgen dat ze maandelijks rondkomen, maar ook een buffer op te bouwen om 'zich te wapenen tegen onvoorziene uitgaven'.

"Maar mensen zijn geen robots en handelen vaak onbewust", nuanceert hij. "Het is daarom cruciaal voorlichting in te passen in het onderwijsprogramma."

Uit dinsdag gepubliceerd onderzoek van Wijzer in Geldzaken bleek dat de meeste Nederlanders financieel gezien niet langer dan tien jaar vooruitkijken. Vooral bij jongeren, lageropgeleiden en mensen met een benedengemiddeld inkomen ontbreekt het nog wel eens aan een spaarpotje voor magere jaren, zo bleek.

Wel stonden er vorig jaar iets minder mensen rood dan in 2012 en kregen minder Nederlanders een betalingsherinnering.

Platform

Wijzer in Geldzaken is een initiatief van het ministerie van Financiën, in samenwerking met ruim veertig organisaties uit onder meer de financiële sector, de wetenschap en de publieke sector. Het platform moet het financiële inzicht onder Nederlanders vergroten.