Maandag 4 juli 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl

NUcheckt: Niet te zeggen hoeveel Russische militairen zijn gedood in Oekraïne

NUcheckt controleert berichten op hun betrouwbaarheid. Dit keer kijken we naar de uiteenlopende cijfers over het aantal gedode Russische militairen in Oekraïne.
Door: Robbert van der Linde

De beroemde Griekse toneelschrijver Aischylos stelde 2.500 jaar geleden al vast dat in tijden van oorlog de waarheid het eerste slachtoffer is. Door de chaos, tegenstrijdige belangen en de toenemende verspreiding van nepnieuws, is dat vandaag de dag nog steeds het geval. Dat zien we ook in de oorlog in Oekraïne.

Eerder legde NU.nl al uit hoe moeilijk het ook in Oekraïne voor hulporganisaties is om tot betrouwbare cijfers over burgerslachtoffers te komen. Datzelfde geldt voor onafhankelijke partijen die zicht willen op het aantal militaire slachtoffers.

Claims vanuit zowel Kyiv als Moskou liggen steeds verder uit elkaar en zijn voor onafhankelijke partijen nauwelijks te bevestigen. Er valt wel iets te zeggen over de geloofwaardigheid van de gemelde cijfers. Militaire experts hebben de door Oekraïne en Rusland gemelde cijfers al meerdere keren in twijfel getrokken.

Russen geven nauwelijks informatie over slachtoffers

De Russen zijn erg terughoudend met cijfers over de militaire verliezen die ze lijden in Oekraïne. Tot op heden heeft het Kremlin pas twee keer een officieel dodental openbaar gemaakt.

Op 2 maart meldde het Russische ministerie van Defensie dat er in de eerste week na de invasie 498 Russische militairen waren omgekomen in Oekraïne. Op 25 maart, precies een maand na de start van de invasie, werden 1.351 doden gemeld. Als die trend zich voortgezet heeft, zou Rusland volgens de eigen berekeningen inmiddels op zo'n vijfduizend gedode militairen zitten.

Inmiddels is het in Rusland verboden om slachtofferaantallen openbaar te maken. Uit "respect" voor de overleden militairen, maar ook omdat het staatsgeheim zou zijn. Ook zonder openbare cijfers is duidelijk dat de Russen veel meer militaire tegenstand van Oekraïne ondervinden dan verwacht, al zal Rusland dat niet publiekelijk toegeven.

De voorzitter van de defensiecommissie van het Russische parlement, Andrey Kartapolov, beweerde begin juni dat er door een verandering van tactiek nauwelijks nieuwe Russische slachtoffers te melden waren. De Russen vermijden inmiddels vaak grondgevechten en geven de voorkeur aan bombardementen, maar het is onwaarschijnlijk dat dat ertoe heeft geleid dat er geen Russische militairen meer sneuvelen.

Oekraïense informatie flitsend gebracht, maar aangedikt

Oekraïne geeft via bombastische filmpjes en posts op sociale media wel regelmatig updates over de verliezen die de Russen zouden lijden. Zondag stond de teller volgens de Facebook-pagina van de Oekraïense strijdkrachten op 32.150 gedode Russische militairen.

In dezelfde filmpjes wordt ook gemeld hoeveel Russisch militair materiaal, zoals wapens, tanks en schepen, is vernietigd. Deze cijfers zijn volgens onafhankelijke militaire experts zo goed als zeker fors overdreven.

De filmpjes zijn vooral bedoeld om de moraal onder de Oekraïense bevolking hoog te houden. Hoewel de Oekraïense strijdkrachten het boven verwachting doen, sterven er volgens president Volodymyr Zelensky honderd tot tweehonderd Oekraïense militairen per dag. Het is waarschijnlijk dat daardoor de successen van de strijdkrachten worden aangedikt.

Deze inhoud kan helaas niet worden getoondWij hebben geen toestemming voor de benodigde cookies. Aanvaard de cookies om deze inhoud te bekijken.
Westen is objectiever, maar weet het ook niet

Hoewel westerse inlichtingendiensten zich een stuk neutraler en objectiever opstellen, hebben ook zij geen volledig zicht op het aantal gedode Russen in Oekraïne. Soms wordt simpelweg het gemiddelde genomen van wat de Russen en Oekraïners zeggen. Vaak onthouden westerse autoriteiten zich helemaal van schattingen.

Internationale media proberen vaak om zelf slachtofferaantallen in kaart te brengen. Een samenwerking tussen de Russische tak van de BBC en het onafhankelijke Russische platform Mediazona kon de dood van inmiddels meer dan 3.500 Russische militairen bevestigd krijgen. Het onafhankelijke, Russischtalige onderzoeksplatform Vazhnyye Istorii (Belangrijke Verhalen) kwam tot een vergelijkbaar cijfer. Alle media melden daar zelf bij dat het werkelijke dodental een stuk hoger zal liggen.

Ter vergelijking: de NAVO schatte een maand na de start van de invasie dat er al zevenduizend tot vijftienduizend Russen omgekomen waren in Oekraïne. Sindsdien heeft ook de militaire verdragsorganisatie geen updates meer gegeven.

Het Britse ministerie van Defensie meldde eind mei dat de Russen in de eerste drie maanden sinds de invasie al evenveel manschappen zijn verloren in Oekraïne als tijdens hun oorlog in Afghanistan (1979-1989). Dat zou neerkomen op zo'n vijftienduizend doden.

Deze inhoud kan helaas niet worden getoondWij hebben geen toestemming voor de benodigde cookies. Aanvaard de cookies om deze inhoud te bekijken.
Dode generaals illustratief voor verschil in cijfers

Het gegoochel met cijfers door alle partijen kwam deze week nogmaals duidelijk op de voorgrond door de berichtgeving over de omgekomen Russische generaal Roman Kutuzov. Dat nieuws werd bekendgemaakt door Denis Pushilin, de leider van de pro-Russische "volksrepubliek" Donetsk, maar werd niet bevestigd door het Kremlin.

Volgens de Russische staatstelevisie was Kutuzov de vierde Russische generaal die omkwam in Oekraïne sinds het begin van de oorlog. Oekraïne beweert inclusief Kutuzov al twaalf Russische generaals gedood te hebben, maar dat is volgens westerse analisten niet waar.

Onder meer de Britse inlichtingendiensten houden het op inmiddels zeven gedode Russische generaals. The New York Times berichtte begin mei dat Oekraïne dankzij Amerikaanse inlichtingen "meerdere" Russische generaals had gedood, maar kon geen exact aantal geven.

Beeld uit video: Waarom het verlies van hoge militairen een klap is voor de Russen2:24
Afspelen knop

Waarom het verlies van hoge militairen een klap is voor de Russen

Waarom het verlies van hoge militairen een klap is voor de Russen

nujij commentLees 267 reacties
Conclusie

Dat er meer Russische militairen sneuvelen in Oekraïne dan de Russen hadden verwacht, is zeker. Maar hoeveel Russische militairen er precies zijn omgekomen in Oekraïne, is niet met zekerheid te zeggen. Daarvoor ontbreekt een onafhankelijk en volledig overzicht.

De waarheid ligt in ieder geval ergens tussen de Russische onderrapportage en de aangedikte Oekraïense cijfers. Ook de neutralere en objectievere schattingen van westerse inlichtingendiensten geven niet exact het juiste beeld, omdat niemand het volledige overzicht kan hebben.

Aanbevolen artikelen