NUcheckt controleert berichten op hun betrouwbaarheid. Ditmaal kijken we naar de bewering dat het coronavirus minder ziekmakend is geworden. Hier blijken geen aanwijzingen voor te zijn.

De Nederlandse Internisten Vereniging meldde eind september dat patiënten die met COVID-19 in het ziekenhuis worden opgenomen minder ernstig ziek lijken en minder vaak doorverwezen moeten worden naar de intensive care. De internistenvereniging had hier zelf geen verklaring voor en benadrukte dat onderzoek hiernaar belangrijk is. Toch concludeerden meerdere lezers op ons reactieplatform NUjij stellig dat het coronavirus was veranderd en minder gevaarlijk was geworden. Hier blijken geen duidelijke aanwijzingen voor te bestaan.

“De bevolkingssamenstelling is niet veranderd, het virus wel. De enige verklaring is dat het virus gemuteerd is tot een minder ernstige variant.”
NUjij

Veranderingen vaak niet noemenswaardig

Eric Snijder, hoogleraar moleculaire virologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum, legt uit dat virussen constant een klein beetje veranderen. Ook het coronavirus is dus sinds maart veranderd. Maar dit betekent zeker niet automatisch dat het coronavirus minder ziekmakend is geworden.

Een virus verandert als volgt: als je besmet bent met een virus, dan gaat het virus zich in jouw cellen vermenigvuldigen. Hiervoor moet ook het genetisch materiaal van het virus worden gekopieerd. Hierbij worden altijd een aantal foutjes gemaakt. Naar verloop van tijd verandert het coronavirus dus steeds meer. Deze foutjes worden ook wel mutaties genoemd.

Veel mutaties hebben alleen geen invloed: er is een verandering in het genetisch materiaal van het virus, maar de onderdelen waaruit het virus bestaat, veranderen niet.

Daarnaast weten we volgens Snijder van veel mutaties die wél een kleine verandering veroorzaken meestal niet wat voor gevolg ze hebben. Er zijn enorm veel mogelijke veranderingen en we kennen dit soort virussen niet goed genoeg om het effect van iedere verandering te voorspellen.

Geen aanwijzingen dat coronavirus minder dodelijk is

Snijder schrijft dat er geen aanwijzingen zijn dat er tussen maart en nu een verandering heeft plaatsgevonden waardoor het coronavirus minder ziekmakend is.

Volgens Snijder lijken de gevolgen van een coronavirusbesmetting nu mogelijk kleiner doordat COVID-19-patiënten gemiddeld jonger zijn dan in maart en april, doordat meer mensen worden getest en daardoor mogelijk ook sneller bij een arts zijn als COVID-19-klachten verergeren én doordat er in het ziekenhuis meer behandelmogelijkheden zijn. Ook Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg, benadrukte vorige week in de Tweede Kamer dat er geen aanwijzingen zijn dat het coronavirus zelf minder gevaarlijk is.

Hoe zit het dan met de verschillende varianten?

De Singaporese infectioloog Paul Tambyah suggereerde in augustus wél dat een bepaalde variant van het coronavirus, die nu veel in Europa en de VS voorkomt, minder dodelijk zou zijn dan andere varianten van het virus. Hier is alleen geen bewijs voor en het is onduidelijk waar Tambyah zijn uitspraak op baseerde.

Snijder legt uit dat in proefdieren juist aanwijzingen zijn gevonden dat de coronavirusvariant waar Tambyah op doelt, zich iets makkelijker verspreidt.

Bovendien, zo vertelt Snijder, was deze variant al in februari en maart, voor de eerste coronapiek, wijdverbreid in Nederland. Brits onderzoek, dat als voorpublicatie online is geplaatst, vond geen verschil in risico op overlijden tussen de mensen die deze variant van het coronavirus kregen en mensen die besmet waren met een andere variant.

Wordt het coronavirus in de toekomst onschuldig?

Het coronavirus zelf is nu dus waarschijnlijk niet op zo'n manier veranderd dat het minder gevaarlijk is. Maar hoe zit het met de toekomst? Volgens Snijder is het onzeker of het virus in de toekomst wel milder wordt. Snijder benadrukt dat het coronavirus al voor een groot gedeelte van de besmette personen mild is.

"Iedereen hoopt natuurlijk aanwijzingen te vinden dat het coronavirus zich ontwikkelt tot een onschuldig virus." Maar, als dit al gaat gebeuren, dan zal dit volgens Snijder eerder een kwestie zijn van vele jaren dan weken of maanden.

Heb jij ook een bericht of bewering gezien waarvan je de juistheid betwijfelt? Mail naar factcheck@nu.nl en dan gaan wij ermee aan de slag