NUcheckt controleert berichten op hun betrouwbaarheid. Dit keer kijken we naar de bewering dat de coronatest van de GGD ook een positieve uitslag geeft als iemand besmet is met een verkoudheidsvirus. Dit blijkt niet te kloppen.

In mails en berichten op Facebook en Twitter wordt betwijfeld of een positieve uitslag van een coronavirustest echt betekent dat je besmet bent met het coronavirus. Volgens verschillende berichten zou de test die de GGD gebruikt namelijk ook aanslaan op verkoudheidsvirussen.

Dit klopt niet, de test toont echt alleen het coronavirus aan. Maar, hoe werkt de GGD-test precies?

“COVID-19 is een van de vele coronavirussen. En die test, test op corona en NIET op COVID-19. Word je positief bevonden, dan kun je dus net zo goed een van die andere corona-virussen onder de leden hebben of hebben gehad.”
mail NU.nl-lezer

Meerdere coronavirussen

Het misverstand komt in ieder geval deels doordat het virus dat de ziekte COVID-19 veroorzaakt het coronavirus wordt genoemd. Deze benaming is een beetje onhandig, omdat coronavirus de naam is voor een groep virussen die op elkaar lijken.

Onder meer SARS en MERS en verschillende verkoudheidsvirussen vallen onder deze groep virussen. Ook het virus dat COVID-19 veroorzaakt is een coronavirus, de wetenschappelijke naam van dit virus is SARS-CoV-2.

Hoe werkt de test?

De test die de GGD gebruikt om te kijken of iemand op dit moment besmet is met SARS-CoV-2 wordt een PCR-test genoemd. Een PCR-test kan voor verschillende doeleinden worden gebruikt, maar de PCR-test die de GGD gebruikt, is speciaal ontwikkeld om alleen stukjes genetisch materiaal van SARS-CoV-2 op te sporen.

Het is heel lastig om een virus zonder hulpmiddelen in bijvoorbeeld speeksel te vinden. Om deze reden is de PCR-techniek heel nuttig. Als er genetisch materiaal van SARS-CoV-2 in het keel- en neusmonster dat de GGD afneemt zit, dan wordt een stukje hiervan met PCR miljarden keren vermenigvuldigd, waardoor het veel beter op te sporen is.

Stukje genetisch informatie uniek voor SARS en SARS-CoV-2

Het stukje genetisch materiaal dat wordt vermenigvuldigd is uniek voor SARS-achtige virussen. Alleen als er een SARS-achtig virus in het monster zit, is de uitslag van de PCR-test positief. En in de praktijk betekent dit dat alleen als je besmet bent met SARS-CoV-2, de uitslag van deze PCR-test positief is. Chantal Reusken, onderzoeker bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), legt namelijk uit dat er op dit moment maar één SARS-achtig virus bij mensen voorkomt: SARS-CoV-2.

SARS-achtige virussen zijn een apart groepje virussen binnen de coronavirussen. Er was in het verleden nog één SARS-achtig virus dat bij mensen voorkwam, namelijk SARS. Dit virus brak in 2003 uit en is inmiddels uitgeroeid. Hiernaast zijn er nog een aantal SARS-achtige virussen die voorkomen bij een specifieke soort vleermuizen. Deze vleermuizen komen niet in West-Europa voor.

Andere coronavirussen, die niet horen tot de groep SARS-achtige virussen, hebben niet hetzelfde stukje genetische informatie. Deze virussen kunnen hierdoor dus niet voor een positieve testuitslag zorgen.

Ook in onderzoek slaat test niet aan op andere virussen

Dat dit klopt, wijst ook onderzoek uit. In een onderzoek dat in januari online is geplaatst, is gekeken of de coronatest ten onrechte positieve uitslagen geeft bij ruim driehonderd monsters die geen SARS-CoV-2 bevatten, maar wel een ander luchtwegvirus. Er zijn onder meer monsters met het griepvirus, MERS en verschillende soorten verkoudheidsvirussen getest. Bij geen van deze monsters gaf de coronatest een positief resultaat. Dit bevestigt dat de coronatest alleen aanslaat op SARS-CoV-2.

Heb jij ook een bericht of bewering gezien waarvan je de juistheid betwijfelt? Mail naar factcheck@nu.nl en dan gaan wij ermee aan de slag.