NUcheckt controleert beweringen op hun betrouwbaarheid. Dit keer kijken we naar de bewering dat een nieuwe wet ervoor gaat zorgen dat kinderen verplicht kunnen worden gevaccineerd. Dit is nepnieuws.

Via de mail kreeg NUcheckt de tip binnen dat op verschillende plekken op sociale media wordt beweerd dat een nieuwe wet, de Wet Deelgezag, ervoor zorgt dat kinderen zonder goedkeuring van de ouders op school kunnen worden gevaccineerd.

Een petitie waarin dit wordt gesteld is bijna 6.700 keer ondertekend. De bewering in de petitie is onjuist. Volgens het huidige wetsvoorstel verandert de Wet Deelgezag helemaal niets aan wie toestemming kunnen geven voor vaccinatie.

Wat is de Wet Deelgezag?

Op dit moment is de Wet Deelgezag nog slechts een wetsvoorstel. De wet geldt dus nog niet. Voordat deze wet kan ingaan, wordt het nog aan de Raad van State voorgelegd en moeten de Tweede en Eerste Kamer nog instemmen. Er is wel al een voorlopige versie van de wet gepubliceerd.

Op dit moment kunnen maximaal twee personen het gezag over een kind hebben. Vaak zijn de gezaghebbers de biologische ouders, maar niet altijd, bijvoorbeeld in het geval van adoptie. Gezaghebbers maken bijvoorbeeld beslissingen over de school waar een kind naartoe gaat en kunnen een bankrekening voor een kind openen.

De minister van Rechtsbescherming en de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap stelden eerder dit jaar dat in de praktijk vaak meer dan twee personen voor een kind zorgen. Zo zorgt bijvoorbeeld een nieuwe partner na een scheiding van de ouders vaak ook voor een kind. Deze stiefouder mag bijvoorbeeld van de huisarts geen informatie over het kind krijgen.

Voor dit soort situaties willen deze ministers het zogenoemde 'deelgezag' invoeren. Naast de maximaal twee personen die het gezag over een kind hebben, zouden nog eens maximaal twee personen deelgezag kunnen krijgen.

Wat betekent deelgezag?

Als iemand deelgezag heeft, dan krijgt diegene, volgens het wetsvoorstel, recht op informatie over het kind, bijvoorbeeld van school of de huisarts. Iemand met deelgezag kan geen toestemming verlenen voor een medische handeling. Net zoals volgens de huidige wet, kunnen alleen de maximaal twee mensen die gezaghebber zijn toestemming geven voor een medische handeling als het kind jonger is dan twaalf jaar. Vaccinatie is een medische handeling, dus als deze wet wordt ingevoerd, zou er helemaal niets veranderen aan wie toestemming kan geven voor vaccinatie.

Daarnaast kan iemand volgens het voorstel alleen het deelgezag over een kind krijgen wanneer het verzoek om deelgezag samen met de personen die het gezag over het kind hebben wordt gedaan.

Wie moeten er instemmen met vaccinatie?

Verplichte vaccinatie is in Nederland volgens de Grondwet niet mogelijk, zo zocht Nieuwscheckers van de Universiteit Leiden al eerder uit. Als een kind jonger is dan twaalf jaar moeten degenen die het gezag over het kind hebben toestemming geven voor vaccinatie.

Is een kind tussen de twaalf en de zestien jaar dan moeten zowel de gezaghebbenden als het kind toestemming geven. Hier kan, alleen bij twaalfplussers, een uitzondering op worden gemaakt als het kind vaccinatie "weloverwogen blijft wensen". In dat geval mag een arts een kind ook vaccineren, als de gezaghebbers hier niet mee instemmen. Als een kind ouder is dan zestien jaar, dan hoeven de gezaghebbenden helemaal geen toestemming meer te geven.

Nepnieuws over verplichte vaccinatie is sinds het uitbreken van het coronavirus al meerdere keren verspreid. Eerder schreef NUcheckt al over een petitie waarin werd beweerd dat in de spoedwet waar het kabinet mee bezig is, zou komen te staan dat vaccinatie verplicht wordt. Ook dit was compleet ongefundeerd.

Heb jij ook een bericht of bewering gezien waarvan je de juistheid betwijfelt? Mail naar factcheck@nu.nl en dan gaan wij ermee aan de slag.