NUcheckt controleert beweringen op hun betrouwbaarheid. Dit keer kijken we naar berichten waarin wordt beweerd dat niet-medische mondkapjes een gevaarlijk tekort aan zuurstof en een overschot aan CO2 veroorzaken. Dit is onjuist.

In meerdere berichten op Facebook wordt gewaarschuwd voor de mondkapjes die we in de trein en in de bus moeten dragen. Volgens de Facebook-berichten belemmeren mondkapjes de aanvoer van nieuwe lucht, waardoor je te weinig zuurstof zou binnenkrijgen. Uitgeademde CO2 zou zich juist achter het masker ophopen, waardoor je een CO2-vergiftiging op zou kunnen lopen.

Deze beweringen zijn onjuist: de mondkapjes die verplicht zijn in het ov sluiten onvoldoende af om gezondheidsproblemen te kunnen veroorzaken.

Waar komt het vandaan?

Het bericht dat mondkapjes tot een zuurstoftekort of CO2-vergiftiging zouden leiden, lijkt over de hele wereld verspreid. Onder andere Argentijnse, Amerikaanse, Italiaanse en Britse factcheckers keken al naar deze bewering.

Waar deze berichten vandaan komen, hebben we niet kunnen achterhalen, maar ze lijken vooral te zijn gaan circuleren nadat het Amerikaanse equivalent van het RIVM, het CDC, Amerikanen in april aanraadde om in publieke ruimtes mondkapjes te gaan dragen.

Waarom geen risico?

Uit alle buitenlandse factchecks kwam naar voren dat de mondkapjes die in Nederland verplicht zijn in het ov geen zuurstoftekort of CO2-vergiftiging veroorzaken. Ook de wereldgezondheidsorganisatie WHO heeft verklaard dat het dragen van een mondkapje oncomfortabel kan zijn, maar niet tot een zuurstoftekort of CO2-vergiftiging leidt.

Dit komt doordat deze maskers luchtdoorlatend zijn. Een papieren wegwerpmasker of bijvoorbeeld een herbruikbaar masker van textiel laat zuurstof- en CO2-moleculen gewoon door. Daarnaast sluiten mondkapjes zelden perfect aan op het gezicht, waardoor lucht ook via de zijkant kan in- en uitstromen. Als je zelf een mondmasker maakt, is het wel van belang dat je gebruikmaakt van materiaal waar je doorheen kan ademen en geen plastic boterhamzakje gebruikt.

In 2012 onderzocht het CDC het effect van het dragen van een mondkapje op twintig gezonde mensen die een uur wandelden. De onderzoekers ontdekten dat mondkapjes regelmatig voor een vervelende warme lucht rond het gezicht zorgen, maar dat mondkapjes geen noemenswaardig effect hadden op onder andere de hartslag en het CO2-gehalte.

Hans in 't Veen, longarts bij Franciscus Gasthuis & Vlietland, legde eerder aan persbureau AFP uit dat een mondkapje inderdaad vervelend aan kan voelen. "Daardoor is het mogelijk dat mensen juist verkeerd gaan ademen, waardoor ze kunnen gaan hyperventileren. Maar dit veroorzaakt geen zuurstoftekort of teveel aan CO2 en is op zich niet gevaarlijk."

Wat als een mondkapje benauwend is?

Het Longfonds heeft een aantal tips om benauwdheid door mondkapjes te verminderen op zijn website geplaatst. Zo raadt het aan om een dunne, maar dichte stof te gebruiken als je zelf een mondkapje maakt en thuis te oefenen met het dragen van een mondkapje. Ook adviseert het Longfonds om op tijd bij de bushalte of het perron te zijn, zodat je niet al benauwd bent van het fietsen of lopen als je je mondkapje opzet.

Heb jij een bericht of bewering gezien waarvan je de juistheid betwijfelt? Mail naar factcheck@nu.nl en dan gaan wij ermee aan de slag.