NUcheckt controleert beweringen op hun betrouwbaarheid. Dit keer kijken we naar de bewering van actiegroep Viruswaanzin dat COVID-19 vrijwel even gevaarlijk is als de seizoensgriep. Dit is onjuist.

Donderdag gaat Viruswaanzin proberen via de rechter de beëindiging van coronamaatregelen af te dwingen. Deze actiegroep organiseerde ook de demonstratie tegen de coronamaatregelen in Den Haag van 21 juni.

Een belangrijk argument uit de dagvaarding van Viruswaanzin is dat het coronavirus slechts een beperkte bedreiging voor de volksgezondheid vormt. De gevolgen van het coronavirus op de gezondheid zijn volgens de actiegroep vergelijkbaar zijn met die van de jaarlijkse griepgolf. NUcheckt concludeert dat deze uitspraak niet klopt.

COVID-19 lijkt dodelijker dan de griep

Volgens Viruswaanzin is de door het coronavirus veroorzaakte ziekte niet dodelijker dan de griep. Het Centers for Disease Control (CDC), het Amerikaanse equivalent van het RIVM, zegt volgens de actiegroep dat 0,26 procent van de met het coronavirus besmette personen aan de gevolgen daarvan overlijdt. Viruswaanzin stelt op basis daarvan dat kan worden aangenomen dat COVID-19 niet dodelijker is dan de griep.

Het genoemde percentage is gebaseerd op een advies van het CDC voor mensen die rekenmodellen ontwikkelen voor coronabeleid. Het CDC benadrukt dat de genoemde cijfers schattingen zijn en kunnen veranderen zodra meer gegevens beschikbaar zijn.

Het CDC schat dat tussen de 0,2 en 1 procent van de mensen die klachten door het coronavirus krijgen hieraan overlijdt. Ook verloopt naar schatting 20 tot 50 procent van de infecties zonder klachten.

Voor beide waarden heeft het CDC ook preciezere schattingen gemaakt. Dit zijn de volgens het CDC waarschijnlijkste waarden op basis van de kennis die we nu hebben.

De beste schatting van het aandeel coronapatiënten met klachten dat overlijdt, is 0,4 procent. En de beste schatting van het aandeel infecties dat zonder klachten verloopt, is 35 procent. Als je deze twee schattingen combineert, dan kom je tot de conclusie dat 0,26 procent van de met het coronavirus besmette mensen hieraan overlijdt.

De seizoensgriep is volgens deze schattingen minder dodelijk dan het coronavirus. Van het aantal mensen in de VS dat griepklachten heeft, overlijdt tussen de 0,1 en 0,18 procent. In Nederland sterft jaarlijks minder dan 0,1 procent van de mensen die griep krijgen aan de gevolgen van deze infectie. Bij deze cijfers is geen rekening gehouden met infecties die geen symptomen veroorzaken. Dit komt ook voor bij de seizoensgriep.

Bijna iedereen is vatbaar voor het coronavirus

Maar er is nog een veel belangrijker verschil tussen het griepvirus en het coronavirus. Doordat dit coronavirus nieuw is, kan bijna iedereen nog besmet raken. Hierdoor kan het aantal sterfgevallen ook bij een relatief laag sterftepercentage hoog zijn. Voor de griep hebben mensen - doordat ze eerder griep hebben gehad of een griepprik hebben gekregen - al (deels) immuniteit opgebouwd.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) liet bijvoorbeeld zien dat in de eerste negen weken van de corona-epidemie bijna negenduizend meer mensen zijn overleden dan gebruikelijk. In deze periode zijn ingrijpende maatregelen getroffen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Toch was de corona-epidemie veel intenser dan de uitzonderlijk heftige griepepidemie van 2017/2018. Toen zijn 9.444 meer personen overleden dan normaal in achttien weken tijd.

Overlijden patiënten met of door COVID-19?

Viruswaanzin beweert hiernaast dat weinig mensen overlijden door de gevolgen van een besmetting met het coronavirus. Volgens de actiegroep zijn veel COVID-19-patiënten vanwege andere aandoeningen overleden. Volgens Viruswaanzin zijn naar schatting slechts driehonderd mensen in Italië aan de gevolgen van het coronavirus overleden.

Dit getal is gebaseerd op rapportages waarin staat dat bijna alle in Italië overleden COVID-19-patiënten ook andere aandoeningen hadden. Zo toonden cijfers van eind april aan dat 96,3 procent van de overleden coronapatiënten een onderliggende aandoening had. Viruswaanzin beweert dat de personen met een onderliggende aandoening niet aan COVID-19 zijn overleden.

Dit is onjuist. Onderliggende aandoeningen zijn niet alleen auto-immuunziekten, maar bijvoorbeeld ook obesitas, diabetes en met name een hoge bloeddruk. Aandoeningen zoals een hoge bloeddruk kunnen de kans groter maken dat iemand aan COVID-19 overlijdt, maar patiënten met een hoge bloeddruk zullen in veel gevallen wel degelijk aan COVID-19 zijn overleden. In maart zijn in Italië 49 procent meer mensen overleden dan een jaar eerder.

Heb jij een bericht of bewering gezien waarvan je de juistheid betwijfelt? Mail naar factcheck@nu.nl en dan gaan wij ermee aan de slag.