NUcheckt beoordeelt berichten op hun betrouwbaarheid. Vandaag kijken we naar de bewering dat onderzoek heeft aangetoond dat het coronavirus niet kan worden verspreid via objecten, zoals deurklinken en liftknopjes. Dit blijkt niet te kloppen.

Volgens meerdere NU.nl-lezers en berichten op sociale media heeft Duits onderzoek aangetoond dat het coronavirus niet via objecten kan worden overgedragen. Als dit klopt, zou dit betekenen dat het ontsmetten van winkelwagentjes en deurknoppen overbodig is.

Het is alleen niet bewezen dat besmetting niet via objecten plaatsvindt. Er wordt wel verwacht dat besmetting via objecten een kleine rol speelt bij de verspreiding van het coronavirus.

Waar komt het vandaan?

Mails en reacties op NUjij, waarin werd beweerd dat het coronavirus niet overdraagbaar is via objecten, verwezen vaak naar uitspraken van de Duitse viroloog Hendrik Streeck. Daarnaast werd een Nederlandstalig artikel waarin werd gesteld dat volgens Streeck het coronavirus niet overdraagbaar is via voorwerpen ruim vijftienduizend keer gedeeld op Facebook.

Dit artikel is gebaseerd op een interview dat Streeck 31 maart bij het Duitse ZDF gaf. In dit interview zei Streeck dat hij op basis van zijn eigen lopende onderzoek verwacht dat een object, zoals een deurklink, alleen een gevaar vormt, wanneer iemand net in zijn hand heeft gehoest, dan een deurklink vastpakt, en iemand anders vervolgens ook snel die deurklink vastpakt en hierna aan zijn gezicht zit.

Op 2 juni is de voorpublicatie van het onderzoek waar Streeck over sprak verschenen. In deze voorpublicatie staat dat het erop lijkt dat objecten een kleine rol spelen in de verspreiding van het coronavirus. Besmetting via deurklinken en liftknopjes is echter niet uit te sluiten.

Wat is er onderzocht?

In het onderzoek van Streeck en zijn team werden 21 huizen van families onderzocht, waarvan minstens één persoon besmet was met het coronavirus. Het gehele huishouden verbleef om deze reden in quarantaine.

In deze huizen werden monsters genomen van de lucht, objecten, zoals deurknoppen en telefoons, en afvalwater, bijvoorbeeld in de douche en de wc. In de luchtmonsters werden geen virusdeeltjes gevonden. In 3 procent van de monsters van objecten en in 15 procent van de afvalwatermonsters werden wel virusdeeltjes gevonden. De gevonden virusdeeltjes vermenigvuldigden zich in het lab niet meer en waren dus mogelijk onvoldoende intact om mensen te kunnen besmetten.

De onderzoekers stellen dat verder onderzoek naar de verspreiding van het coronavirus binnen huishoudens noodzakelijk is, maar dat de resultaten van dit onderzoek erop wijzen dat 'de huiselijke omgeving' geen groot besmettingsgevaar vormt. De onderzoekers benadrukken wel dat hygiënemaatregelen, zoals het wassen van handen, van belang blijven om mogelijke besmettingen te voorkomen.

RIVM: kans klein, maar niet onmogelijk

Deze conclusie sluit aan bij het huidige RIVM-advies. Het RIVM schrijft op zijn website dat de kans klein is dat je ziek wordt door het aanraken of vastpakken van oppervlakten in een winkel, of als je bij iemand op bezoek bent. Maar dat het toch belangrijk is om niet te veel met je handen aan je gezicht te zitten en regelmatig je handen te wassen. Als je spullen hebt vastgepakt van iemand die (mogelijk) COVID-19 heeft, moet je direct je handen wassen.

Heb jij een bericht of bewering gezien waarvan je de juistheid betwijfelt? Mail naar factcheck@nu.nl en dan gaan wij ermee aan de slag.