De uitbraak van het coronavirus in China gaat samen met wilde geruchten. NUcheckt onderzocht het bericht dat het coronavirus is uitgevonden in een Engels lab. Dit blijkt nepnieuws te zijn.

Op ons reactieplatform NUjij zagen we in de afgelopen week meerdere reacties waarin werd beweerd dat het COVID-19-virus in een Engels lab is uitgevonden. Er zou zelfs een patent op het virus rusten. Ditzelfde verhaal verschijnt sinds 23 januari in Nederlandstalige berichten op Facebook en Twitter. De berichten blijken niet te kloppen en gebaseerd te zijn op een verkeerd begrip van coronavirussen.

Waar komt het vandaan?

Op 23 januari verscheen op verschillende Nederlandstalige blogs, waaronder MartinVrijland.nl en JDreport, ook het bericht dat er een Engels patent rust op dit coronavirus. Het virus zou ontwikkeld zijn door het Pirbright Institute in het Engelse Surrey. Er wordt gesuggereerd dat het virus, dat nu voornamelijk mensen in China besmet, in dit lab is uitgevonden en misschien wel bewust is verspreid. In het bericht wordt zelfs naar een specifiek patent verwezen.

Ook in verschillende Engelstalige en Duitstalige berichten is te lezen dat het coronavirus hier is uitgevonden.

Wat is er aan de hand?

Er is inderdaad een coronavirus gepatenteerd door het Pirbright Institute. Maar het gepatenteerde virus is niet het virus dat China nu in zijn greep houdt; er bestaat namelijk meer dan één coronavirus. Het woord coronavirus kan worden gebruikt voor een familie van virussen. Het patent waar in de berichten naar wordt verwezen, is een patent op een variant van infectieuze bronchitis. Dit coronavirus is zeer besmettelijk voor pluimvee, maar niet voor mensen.

Het SARS-virus en MERS-virus zijn voorbeelden van coronavirussen die van mens op mens overgedragen kunnen worden. De ziekte SARS heeft in 2003 aan ongeveer achthonderd mensen het leven gekost. De ziekte MERS eiste sinds de uitbraak in 2012 bijna negenhonderd levens. Eind 2019 werden mensen in de Chinese provincie Wuhan ziek van een nieuw type coronavirus.

Waarom heeft een virus een patent?

Het Pirbright Institute deelde vanwege de geruchten een statement over zijn werk met coronavirussen. Daarin staat dat het instituut alleen onderzoek doet naar infectieuze bronchitis en een variant waar varkens ziek van worden. Er wordt niet gewerkt met coronavirussen die voor mensen besmettelijk zijn.

Het instituut bevestigt dat een patent te hebben op een verzwakte vorm van het coronavirus dat gevaarlijk is voor pluimvee. Pirbright Institute heeft dit virus gepatenteerd in de hoop hiermee een vaccin te kunnen ontwikkelen. Dit staat ook in de online beschikbare patentaanvraag.

Factcheckers van onder meer het Franse persbureau AFP, het Oostenrijkse Mimikama en het Amerikaanse Snopes, bevestigden dat het gerucht over een patent op het coronavirus uit Wuhan is ontstaan door het misverstand dat er maar één soort coronavirus is.

Op dit moment wordt geschat dat er sinds eind vorig jaar 107 mensen zijn overleden aan het nieuwe coronavirus (COVID-19-virus).

Heb jij een bericht of bewering gezien waarvan je de juistheid betwijfelt? Mail naar factcheck@nu.nl en dan gaan wij ermee aan de slag.

Hoe het mysterieuze coronavirus zich door China verspreidt
86
Video
Hoe het mysterieuze coronavirus zich door China verspreidt