Op sociale media en verschillende nieuwswebsites wordt het gerucht verspreid dat kraanwater blaaskanker kan veroorzaken. NUcheckt zocht uit wat hiervan klopt.

Chemicaliën in kraanwater leiden volgens websites als NineForNews, World Unity en Indignatie jaarlijks tot duizenden gevallen van blaaskanker. Maar, uit het onderzoek waar deze berichten naar verwijzen blijkt juist dat het kraanwater in Nederland juist opvallend veilig is.

Waar komt het vandaan?

De berichten over blaaskanker en kraanwater zijn gebaseerd op een internationaal onderzoek dat op 15 januari is gepubliceerd. In dit onderzoek is gekeken naar het drinkwater in 28 Europese landen.

Nicole Nijhuis, toxicoloog bij wateronderzoeksinstituut KWR, legt uit dat drinkwater in veel landen wordt behandeld met chloorbleekloog om ziekteverwekkers onschadelijk te maken. Chloorbleekloog is een reinigingsmiddel dat vaak bleekwater wordt genoemd en bijvoorbeeld ook in sommige zwembaden wordt gebruikt. Als water wordt gedesinfecteerd met chloorbleekloog, dan ontstaan er trihalomethanen. Nijhuis schrijft dat uit onderzoek blijkt dat deze stoffen mogelijk de kans op blaaskanker vergroten.

In het onderzoek van 15 januari staat dat op veel plekken in Europa inderdaad trihalomethanen in het drinkwater zitten. Op basis van de concentratie trihalomethanen in het kraanwater schatten de onderzoekers dat mogelijk 6.500 gevallen van blaaskanker in de 28 onderzochte landen hierdoor zijn veroorzaakt. Met veel andere zaken die ook het risico op blaaskanker vergroten, is in dit onderzoek echter geen rekening gehouden, benadrukt Nijhuis.

Hoe zit het in Nederland?

Bovendien zijn de verschillen tussen landen groot. In Spanje en het Verenigd Koninkrijk is de concentratie trihalomethanen zo hoog dat volgens de berekening ruim 20 procent van de gevallen van blaaskanker veroorzaakt wordt door deze stoffen.

In Nederland zouden trihalomethanen minder dan 0,1 procent van de gevallen van blaaskanker veroorzaken. Als deze theoretische berekening klopt, dan zouden er in Nederland jaarlijks vier extra gevallen van blaaskanker zijn. Het is echter onduidelijk of de concentratie trihalomethanen in het Nederlandse kraanwater echt de kans op blaaskanker vergroot.

Waarom geen chloorbleekloog in Nederland?

Nijhuis schrijft dat de concentratie trihalomethanen in Nederland in vergelijking met andere Europese landen heel laag is en ruim aan de normen voldoet. Dit komt doordat in Nederland chloorbleekloog niet standaard wordt gebruikt bij het desinfecteren van water. Alleen bij calamiteiten wordt er - als dit voor de veiligheid nodig is - chloorbleekloog aan het kraanwater toegevoegd.

Roberta Hofman-Caris, onderzoeker drinkwaterbehandeling bij KWR water, legt uit dat het gebruik van chloorbleekloog in Nederland niet standaard nodig is, omdat er veel minder lekkages in de waterleidingen zitten dan in de meeste andere landen. Lekkages in waterleidingen kunnen schadelijk zijn, want schoon water kan via lekkages besmet worden met ziekteverwekkers.

Daarnaast wordt bij de waterzuiveringsbedrijven op verschillende manieren gedesinfecteerd. In de meeste gevallen wordt volgens Hofman-Caris voornamelijk uv-desinfectie toegepast, waarbij door middel van uv-licht mogelijke ziekteverwekkers onschadelijk worden gemaakt. Hierbij ontstaan geen potentieel kankerverwekkende stoffen.