De e-sigaret kwam het afgelopen half jaar onder vuur te liggen in de VS. Ook in Nederland werd er door longartsen gewaarschuwd dat we niet weten hoe schadelijk e-sigaretten zijn. Is er inmiddels meer bekend over de e-sigaret?

Er zijn in het afgelopen half jaar opvallend veel nieuwsberichten verschenen over nieuw onderzoek naar de gevaren van de e-sigaret. Trouw schreef bijvoorbeeld op 16 december dat nieuw onderzoek aantoont dat het roken van e-sigaretten de kans op longziekten vergroot, in november stond in het Nederlands Dagblad dat onderzoek heeft aangetoond dat de e-sigaret absoluut risico's met zich meebrengt en in oktober schreef het Parool over onderzoek naar longkanker en e-sigaretten. Maar, weten we nu dus echt veel meer over de e-sigaret?

Wat wisten we al over de gevaren van e-sigaretten?

De e-sigaret werd vijftien jaar geleden op de Westerse markt geïntroduceerd als hulpmiddel bij het stoppen met roken. Dat de e-sigaret niet onschuldig is, is al langer bekend. Het RIVM schreef bijvoorbeeld in 2016 dat er schadelijke stoffen in e-sigaretten zitten.

Het RIVM concludeerde in 2016 wel dat op basis van de beschikbare gegevens e-sigaretten minder schadelijk zijn dan reguliere tabakssigaretten.

Weten we nu meer?

Esther Croes, arts-epidemioloog aan het Trimbos-instituut, vertelt aan NU.nl dat het inderdaad al bekend was dat e-sigaretten niet onschuldig zijn. "Maar, door inzichten uit nieuw onderzoek is het ook steeds meer de vraag in hoeverre e-sigaretten minder schadelijk zijn dan tabakssigaretten."

"We begrijpen steeds beter welke chemische reacties er plaatsvinden als je e-sigaretvloeistof verdampt. En we zien dat bij het dampen stoffen ontstaan waarvan we weten dat ze schadelijk zijn." Croes vertelt dat er ook steeds meer aanwijzingen worden gevonden dat het gebruik van e-sigaretten de kans op hart- en vaatziekten vergroot.

"Daarnaast weten we ook pas redelijk recent dat het gebruik van normale sigaretten én e-sigaretten waarschijnlijk schadelijker is dan alleen e-sigaretten of alleen normale sigaretten gebruiken. Dit is zorgwekkend, omdat veel mensen die minder willen roken, de e-sigaret naast de normale sigaret gebruiken."

"E-sigaretten ontregelen functioneren van cellen in longen"

Ook Leon van den Toorn, longarts aan het Erasmus MC en voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT) schrijft aan NU.nl dat er steeds meer bekend wordt over de nadelige effecten van het gebruik van e-sigaretten.

Van den Toorn legt uit dat er steeds meer onderzoek verschijnt waaruit blijkt dat e-sigaretten het functioneren van cellen in de longen kan ontregelen. "Dit kan tot meerdere problemen leiden. Zo lijkt het gebruik van e-sigaretten te zorgen voor meer luchtweginfecties, en meer ontstekingen en bloedingen in de longen."

Wat doet jarenlang gebruik van een e-sigaret met je gezondheid?

Zowel Croes al van der Toorn leggen uit dat het nog niet duidelijk is wat de langetermijneffecten zijn van e-sigaretten. "We weten niet wat twintig of dertig jaar een e-sigaret gebruiken met je gezondheid doet. Zo lang is de e-sigaret nog niet te koop. Het is daarom bijvoorbeeld onduidelijk of e-sigaretgebruikers vaker een hartaanval krijgen. Er wordt nu wel al onderzoek gedaan naar factoren die wijzen op een hoger risico op hart- en vaatziekten, zoals stijve bloedvaten en een verhoogde bloeddruk. En op basis hiervan zijn er dus wel aanwijzingen dat e-sigaretgebruikers een verhoogd risico hebben op hartproblemen."

Het onderzoeken van de gevolgen van e-sigaretgebruik is volgens Croes ook ingewikkeld, omdat veel e-sigaretgebruikers oud-rokers zijn. "Het is hierdoor lastig om vast te stellen of gezondheidsklachten veroorzaakt zijn door het roken of door het gebruik van de e-sigaret."

Toegevoegde smaakjes maken het lastig e-sigaret te onderzoeken

Ook op de kortere termijn weten we nog niet precies wat de mogelijke gevolgen zijn van e-sigaretgebruik. Dit komt onder andere doordat de damp van e-sigaretvloeistoffen uit enorm veel verschillende stoffen kan bestaan, omdat er bijvoorbeeld allerlei smaakstoffen aan e-sigaretvloeistof worden toegevoegd.

"Vaak zijn de stoffen die in e-sigaretten zitten wel goedgekeurd voor consumptie, maar is nooit onderzocht wat die stoffen met je gezondheid doen als je ze verhit en je ze via de longen binnenkrijgt. Van kaneel en een smaakstof die ook wordt gebruikt om popcorn naar boter te laten smaken, weten we dat ze schadelijk zijn als je ze via e-sigaretdamp binnenkrijgt", aldus Croes.

Weten we wat de mysterieuze longziekten in de VS veroorzaakte?

De e-sigaretten kwamen een half jaar geleden opeens groot in het nieuws doordat er in de VS meerdere overlijdensgevallen en plotselinge ernstige longziekten in verband werden gebracht met e-sigaretgebruik. Weten wel hier al meer over?

Croes vertelt dat de plotselinge longziekten die in de VS opdoken, veroorzaakt lijkten te zijn door het illegale gebruik van vitamine E-acetaat in e-sigaretvloeistof. "Vitamine E-acetaat werd vooral gebruikt als verdikkingsmiddel in e-sigaretvloeistof met THC." Het Amerikaanse Centers for Disease Control publiceerde op 20 december een onderzoek waarin opnieuw sterke aanwijzingen zijn gevonden dat vitamine E-acetaat de oorzaak is van de aan e-sigaretten gerelateerde uitbraak van longziekten in de VS.