NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: "Er zijn grote hoeveelheden wapens onderschept die bedoeld waren voor vluchtelingenkampen in Griekenland."

Oordeel: onwaar

Volgens een Facebook-bericht in de groep Wij vluchten uit Nederland! is er een grote hoeveelheid wapens voor vluchtelingenkampen in Griekenland onderschept. De foto's die als bewijsmateriaal zijn toegevoegd, blijken echter helemaal geen voor Europa bestemde wapens te zijn. Het bericht werd al op 22 juni 2018 geplaatst en is in totaal ruim twaalfduizend keer gedeeld. Het bericht werd onlangs weer populair. Op 25 juli 2019 is de post volgens Facebook ruim 2.500 keer gedeeld.

Waar komt het vandaan?

NU.nl werkt samen met Facebook bij het bestrijden van nepnieuws. Als mensen berichten op Facebook rapporteren, kan NU.nl dit in een dashboard zien. Zo kwam NU.nl ook dit bericht op het spoor.

Wat was er aan de hand?

Bij het Facebook-bericht staan vijf foto's van wapens en munitie in een container. De foto's dateren van 2015 en zijn gemaakt op een schip dat door de Griekse kustwacht is onderzocht. Onder meer persbureau Reuters en de Britse krant The Independent schreven dat de Griekse autoriteiten op 1 september 2015 ruim vijfduizend geweren en een grote hoeveelheid munitie in beslag hebben genomen die in containers op een schip lagen. The Independent plaatste in het artikel een filmpje waarin de wapens te zien zijn die ook op de foto's staan.

Het schip voer onder de Boliviaanse vlag en vertrok vanuit Turkije richting de Libische stad Misrata. De Griekse kustwacht onderschepte het schip voor de kust van Kreta. Het is verboden om wapens naar Libië te vervoeren vanwege het gewapende conflict dat daar nog steeds gaande is. De wapens zijn door Turkse fabrikanten geproduceerd.

De Syrische kapitein van het schip is volgens verschillende Griekse media in 2018 veroordeeld tot dertien jaar cel voor wapensmokkel. In de uitspraak stelt de rechter dat de wapens bedoeld waren voor een rebellengroep in Libië.

VN: Documenten bewijzen dat schip richting Libië voer

De Verenigde Naties schreven over deze zaak in een rapport dat in 2016 is verschenen. Turkije verklaarde toen dat de wapens legaal op het schip lagen en bestemd waren voor Libanon en de Soedanese politie. De VN vond echter documenten op het schip die erop duiden dat de containers, met daarin de wapens, in Libië van boord gehaald zouden worden.

Ook lagen de wapens verscholen achter dozen met meubels en plastic matten. Als het daadwerkelijk om een legale lading ging, dan was dit volgens de VN in ieder geval opmerkelijk.

Foto's ook gebruikt voor nepnieuws in andere landen

Hoewel er dus met de Turkse autoriteiten onenigheid bestond over de exacte bestemming van de wapens, is er geen enkele aanleiding om te denken dat de lading voor Griekse vluchtelingenkampen was bedoeld. De wapens werden slechts in Griekenland onderschept.

Toch werd volgens de Engelstalige factchecker Snopes enkele weken na de vondst al met behulp van de foto's beweerd dat er wapens voor Europese vluchtelingen waren onderschept.

In 2018 werd op basis van dezelfde foto's gesteld dat er wapens worden gesmokkeld naar islamitische migranten in de Verenigde Staten. Tegelijkertijd ging in Kroatië, net zoals in Nederland, opnieuw het bericht rond dat de wapens voor vluchtelingen in Europa waren bestemd.

Conclusie

Er is geen grote hoeveelheid wapens onderschept die bedoeld was voor vluchtelingen in Griekenland. De foto's die deze bewering zouden ondersteunen, bleken afkomstig van de controle van een schip dat volgens documenten van Turkije naar Libië voer. Het schip werd bij de Griekse kust onderschept. De kapitein van het schip is veroordeeld voor wapensmokkel.

We beoordelen de bewering "er zijn grote hoeveelheden wapens onderschept die bedoeld waren voor vluchtelingenkampen in Griekenland" als onwaar.