NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: "Facebook verkoopt jouw gegevens."

Oordeel: grotendeels onwaar

Volgens een recente advertentie van het AD verkoopt Facebook jouw gegevens aan een databedrijf, en meer "bedrijven die je gaan spammen met troep". Dit is volgens de krant een van de redenen waarom het beter is om een krant te kopen dan nieuws op Facebook te lezen. Ook op andere websites, zoals Mijn Online Identiteit is de bewering over het verkopen van gegevens terug te vinden. Verkoopt Facebook daadwerkelijk je persoonlijke gegevens?

Nee, de bewering klopt niet. Hoewel Facebook veel verdient aan jouw persoonlijke data, is verkopen niet de methode waarmee Facebook eraan verdient.

Update: Het AD heeft de advertentie inmiddels aangepast. De bewering die in dit stuk wordt besproken staat niet meer in de advertentie.

Wat is het verdienmodel van Facebook?

Facebook verzamelt veel gegevens over je. Het bedrijf weet niet alleen wat gebruikers openbaar op het platform plaatsen; de techgigant heeft ook bijvoorbeeld gegevens van mensen die niet op Facebook zitten.

In het kort: Facebook verdient geld met persoonlijke gegevens doordat het bedrijven de mogelijkheid geeft om advertenties aan specifieke groepen te laten zien. Met het plaatsen van deze gepersonaliseerde advertenties wordt geld verdiend.

Mark Zuckerberg, de CEO van Facebook, legde dit vorig jaar bij de Amerikaanse Senaat in Washington met het volgende voorbeeld uit: "Stel je voor: je bent een skiwinkel, en je wilt ski's verkopen aan vrouwen, dan kan Facebook je misschien helpen."

"Sommige mensen hebben op ons platform namelijk skigerelateerde dingen geplaatst, of hebben gezegd dat ze geïnteresseerd zijn in skiën. Daarnaast heeft een gedeelte van deze mensen ook gedeeld dat ze vrouw zijn. We kunnen een advertentie voor ski's hierdoor laten zien aan de mensen die de skiwinkel wil bereiken, zonder dat de skiwinkel de gegevens die we hiervoor gebruiken ooit in handen heeft gehad."

Is dit onschuldig?

Het richten van advertenties op een specifieke doelgroep, targeten, is niet zonder risico's. Zo legde Tom Dobber, onderzoeker naar politieke advertenties aan de Universiteit van Amsterdam, eerder aan NU.nl uit dat targeten bij politieke advertenties mogelijk een vertekend beeld kan geven van waar partijen voor staan, omdat mensen vaak niet doorhebben dat advertenties specifiek op hen gericht zijn.

Wanneer een partij via Facebook bijvoorbeeld bepaalde advertenties over onderwijs alleen aan leraren laat zien, is er het risico dat deze leraren denken dat dit een enorm belangrijk onderwerp is voor deze partij, terwijl dit mogelijk helemaal niet zo is.

Wie kan jouw gegevens inzien?

Naast dat Facebook zelf jouw gegevens gebruikt om gepersonaliseerde advertenties te tonen, beschrijft het bedrijf in de privacyvoorwaarden dat ook derde partijen, zoals Spotify en Netflix, een gedeelte van jouw Facebook-gegevens kunnen inzien als je hier toestemming voor hebt gegeven. Het gaat hier bijvoorbeeld om je openbare profiel, of een lijst van je Facebookvrienden. Facebook weet aan welke partijen jij toestemming hebt gegeven, wat ook voor Facebook weer waardevolle informatie is.

Het bedrijf Cambridge Analytica was zo'n derde partij. Het kreeg toegang tot Facebook-gegevens die via de quizapp 'thisisyourdigitallife' waren verzameld. Met de app kon de ontwikkelaar niet alleen Facebook-gegevens van quizdeelnemers inzien, maar ook die van vrienden van deze gebruikers. Cambridge Analytica gebruikte de Facebook-gegevens van een deel van deze gebruikers daarna om kiezers tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 te benaderen.

Daarnaast ontdekte The New York Times in 2018 dat Facebook geheime deals had gesloten met grote technologiebedrijven. Hierdoor konden zo'n 150 bedrijven grote hoeveelheden gegevens van Facebook-gebruikers inzien. Volgens de Amerikaanse krant kon Facebook door deze deal zijn bereik vergroten en konden de technologiebedrijven hun producten verbeteren.

Conclusie

Met de gegevens die Facebook over gebruikers verzamelt, kan het bedrijf geld vragen aan adverteerders die hun advertenties aan een specifieke groep mensen willen laten zien.

Het verdienmodel van Facebook is niet het verkopen van jouw gegevens. Gebruikersgegevens zijn juist een enorm waardevol bezit voor Facebook. Het bedrijf zou zichzelf in de voet schieten als het die gegevens aan anderen zou doorverkopen.

Facebook ligt wel al al lange tijd onder vuur vanwege de manier waarop het omgaat met privacy en wie er toegang heeft tot gebruikersgegevens.

We beoordelen de stelling "Facebook verkoopt jouw gegevens" als grotendeels onwaar.