NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: "Er worden in steden massaal bomen gekapt voor de invoering van het 5G-netwerk."

Oordeel: hoogst onwaarschijnlijk

Meerdere websites, zoals Leefbewust en Bomenkapmeldpunt, suggereren dat er sprake is van massale bomenkap om het 5G-netwerk mogelijk te maken. Maar is er bewijs dat dit daadwerkelijk gebeurt?

Waar komt het vandaan?

NUcheckt is in het afgelopen jaar meerdere berichten tegengekomen waarin wordt beweerd dat er vanwege de invoering van het 5G-netwerk massaal bomen worden gekapt. Zo wordt in een Facebook-bericht beweerd dat er dagelijks honderden bomen worden gekapt voor 5G.

De blog Leefbewust schrijft dat er sprake is van massale bomenkap in de steden en dat de invoering van 5G hier waarschijnlijk de oorzaak van is. Ook Bomenkapmeldpunt legt een verband tussen het kappen van bomen en de invoering van het 5G-netwerk.

Klopt het?

De websites leveren echter geen bewijs dat er in steden inderdaad meer bomen worden gekapt dan er worden aangeplant. Bewijs dat 5G de oorzaak is van bomenkap in de stad, is al helemaal afwezig.

Ten eerste: zijn er aanwijzingen dat er, zoals Leefbewust meldt, in de steden sprake is van massale bomenkap?

Landelijke cijfers over het aantal bomen in de stad ontbreken. Om deze reden vroeg NU.nl de vijf grootste steden naar het aantal bomen in beheer van de gemeente en de ontwikkeling hiervan. Drie van deze gemeenten konden cijfers over de ontwikkeling van het aantal bomen overleggen.

Uit cijfers van de gemeenten Utrecht, Den Haag en Rotterdam blijkt dat het aantal bomen in deze steden de afgelopen vijf jaar juist is gestegen. In Utrecht kan dit gedeeltelijk verklaard worden doordat er meer bestaande bomen in beheer van de gemeente zijn gekomen.

Cijfers van deze gemeenten laten in ieder geval geen daling van het aantal bomen zien. Van massale bomenkap lijkt in de grote steden dan ook geen sprake te zijn.

Bereik van 5G-masten

Maar hinderen bomen de invoer van 5G dan niet? Bomenkapmeldpunt en Leefbewust schreven dat uit onderzoek van de universiteit van Surrey was gebleken dat bomen obstakels zijn voor het signaalbereik van 5G. Wat weten we van de invloed van bomen op het 5G-netwerk?

5G zal gedeeltelijk gebruikmaken van hogere frequenties dan de huidige mobiele netwerken. Toon Norp, 5G-onderzoeker bij onderzoeksinstituut TNO, vertelt aan NU.nl dat 5G-basisstations die met die hogere frequenties werken een kleiner bereik hebben dan de antennes die nu worden gebruikt voor mobiele netwerken.

"Om deze reden zullen er waarschijnlijk extra antennes nodig zijn, die bijvoorbeeld verwerkt zijn in lantaarnpalen. Dit soort antennes in lantaarnpalen heeft waarschijnlijk een bereik van enkele honderden meters."

Norp legt uit dat obstakels, zoals gebouwen en bomen, bij alle mobiele netwerken het bereik kunnen verminderen. "Maar hoe hoger de frequentie, hoe lastiger het netwerk bijvoorbeeld door een muur of langs een boom kan gaan. Als je een 5G-station dat in een lantaarnpaal verwerkt is in een straat met rijtjeshuizen plaatst, dan zal het signaal die straat waarschijnlijk niet uitkomen. Het zal ook lastig zijn om op die manier 5G te ontvangen in de huizen in de straat."

"We zijn nog bezig met de vraag hoe 5G in de toekomst ook binnenshuis gebruikt kan worden. Je zou kleine 5G-stations in huis kunnen plaatsen, maar wil je in het hele huis 5G hebben, dan zul je in verschillende kamers apparaatjes die het signaal versterken nodig hebben."

Bomen zijn dus een probleem voor 5G, maar huizen en alle andere soorten obstakels zijn dat ook. Onderzoekers zijn nog bezig met het zoeken naar oplossingen voor dit probleem.

Boskap vanwege nieuwe natuur en eindigen subsidies

Het is overigens wel duidelijk dat het aantal bomen buiten de stad afneemt. NU.nl schreef eerder op basis van onderzoek van Wageningen University & Research dat jaarlijks ongeveer 3.000 hectare bos wordt gekapt.

De belangrijkste redenen voor boskap zijn volgens Staatsbosbeheer dat subsidies voor tijdelijk bos op landbouwgrond op hun einde lopen, dat bos soms plaatsmaakt voor andere vormen van natuur en dat bos soms moet wijken voor nieuwe wegen of gebouwen.

Conclusie

Er zijn geen aanwijzingen dat er in de grote steden sprake is van massale bomenkap. Enig bewijs dat de invoering van het 5G-netwerk de oorzaak is van grootschalige bomenkap elders in het land, ontbreekt ook.

Wat wel duidelijk is, is dat bomen - net zoals alle andere obstakels - het bereik van 5G-antennes kunnen verminderen. Hier worden op dit moment nog oplossingen voor gezocht, zodat bijvoorbeeld ook binnen gebouwen gebruikgemaakt kan worden van 5G.

We beoordelen de stelling "Er worden in de steden massaal bomen gekapt voor 5G" als hoogst onwaarschijnlijk.