NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: "Tatoeages helpen tegen verkoudheid."

Oordeel: onwaarschijnlijk

Op 14 maart plaatste Gewoon voor Hem een stuk waarin staat dat een tatoeage goed zou zijn voor de gezondheid. Het online magazine schrijft op basis van een onderzoek dat een tatoeage zou helpen tegen een verkoudheid. Panorama en Grazia schreven eerder al dat een tatoeage kan helpen tegen griep of verkoudheid.

Waar komt het vandaan?

De artikelen lijken gebaseerd te zijn op een stuk van de Engelstalige krant Daily Mail uit maart 2016. Op basis van een onderzoek van de universiteit van Alabama schreef Daily Mail dat vaker dan één keer een tatoeage laten zetten, kan helpen tegen een verkoudheid. Het onderzoek waarnaar wordt verwezen, is op 4 maart 2016 gepubliceerd.

Wat is er precies onderzocht?

Er namen 29 personen deel aan dit Amerikaanse onderzoek. Dit waren mensen die al hadden besloten een tatoeage te nemen. Er werd bij hen voor en na het zetten van een tatoeage speeksel afgenomen.

Ook werd aan de deelnemers voorafgaand aan het zetten van de tatoeage gevraagd hoeveel tatoeages ze al hadden, in hoeveel sessies deze tatoeages waren gezet en hoelang deze sessies ongeveer duurden. Op basis hiervan werd bepaald hoe omvangrijk de 'tatoeagegeschiedenis' van de deelnemers was.

De onderzoekers bekeken het verband tussen de tatoeagegeschiedenis en een stof in het speeksel. Deze stof was immunoglobuline A. Deze stof is volgens hoogleraar dermato-allergologie Thomas Rustemeyer aan het Amsterdam UMC betrokken bij het afweersysteem in de darmen.

Voorafgaand aan het zetten van een tatoeage bleek er geen verband te bestaan tussen de concentratie immunoglobuline A in het speeksel en de tatoeagegeschiedenis. Na het zetten van een tatoeage werd juist wel een verband aangetroffen. Mensen met meer tatoeage-ervaring vertoonden in hun speeksel direct na het zetten van een tatoeage een kleinere verandering in de concentratie immunoglobuline A dan mensen met een kortere tatoeagegeschiedenis.

Er staat niets in dit onderzoek over of dit verschil enig effect heeft op de kans dat je een verkoudheid of een andere virusinfectie krijgt.

Het immuunsysteem en tatoeages laten zetten

Maar waarom reageert het immuunsysteem eigenlijk op het zetten van een tatoeage? Rustemeyer is werkzaam bij de Tattoopoli van het Amsterdam UMC. Daar worden mensen met klachten na het zetten van een tatoeage behandeld.

Rustemeyer legt aan NU.nl uit dat er bij het zetten van een tatoeage een lichaamsvreemde stof in het lichaam terechtkomt. "Als er een lichaamsvreemde stof in het lichaam komt, dan probeert het lichaam deze stof meestal weer uit het lichaam te werken. Dit wordt gedaan door middel van een ontstekingsreactie. Dit is bijvoorbeeld de reden dat je huid vaak rood en gezwollen wordt als je een splinter hebt."

Rustemeyer vertelt dat afweercellen ook de inkt die wordt ingebracht bij het zetten van een tatoeage proberen te verwijderen. "Vanwege de eigenschappen van de inkt lukt dit alleen niet volledig. Een tatoeage wordt wel vager na verloop van tijd. Dit is een teken dat het afweersysteem een gedeelte van de inkt heeft verwijderd."

Het zetten van een tatoeage gaat niet altijd goed, zo vertelt Rustemeyer. "In sommige gevallen reageert het immuunsysteem erg heftig, waardoor mensen heel lang een pijnlijke gezwollen huid houden. Ook een allergische reactie, wat voor enorm veel jeuk kan zorgen, is mogelijk."

"Tatoeage zetten kan de eerste en twintigste keer misgaan"

Maar hoe zit het met het herhaaldelijk zetten van een tatoeage en het immuunsysteem? Verkleint het vaak zetten van een tatoeage bijvoorbeeld de kans dat het misgaat? Rustemeyer stelt niet te weten of de kans dat het misgaat groter is bij het zetten van een eerste tatoeage.

"In de poli zien we in ieder geval dat het zowel bij de eerste als bij de twintigste keer kan misgaan. Bij mensen met meerdere tatoeages die een heftige immuunreactie hebben op het zetten van een nieuwe tatoeage, zien we dat ook de oudere tatoeages opeens pijnlijk of rood kunnen worden. We doen nog onderzoek naar waarom het immuunsysteem soms heviger op een tatoeage reageert."

Is er een verband met verkoudheid?

Het hebben van meerdere tatoeages is dus geen garantie dat het zetten van een nieuwe goed gaat. Maar hoe zit het nu met verkoudheid? Kan het zetten van tatoeages, zoals wordt beweerd, helpen tegen verkoudheid?

"Het lijkt me zeer onwaarschijnlijk dat tatoeages voor een kleinere kans op een virusinfectie, zoals verkoudheid of griep, zorgen", aldus Rustemeyer. "Door het zetten van een tatoeage wordt het afweersysteem geactiveerd, waardoor er meer afweercellen rond de plek van de tatoeage komen. Maar er is geen enkele aanleiding om te verwachten dat dit ook invloed heeft op de kans dat je een virusinfectie oploopt. Als dit zo was, dan zou je ook verwachten dat mensen met chronische huidinfecties, zoals acne, een kleinere kans op een verkoudheid lopen."

Conclusie

In een klein Amerikaans onderzoek werden aanwijzingen gevonden dat het hebben van meerdere tatoeages - als er net een nieuwe tatoeage is gezet - mogelijk van invloed is op de productie van een stof die onderdeel is van het afweersysteem. Er is geen onderzoek gedaan naar of het herhaaldelijk zetten van een tatoeage de kans op verkoudheid of griep verkleint. Dermatoloog Rustemeyer lijkt het erg onwaarschijnlijk dat het hebben van meerdere tatoeages de kans op een griep verlaagt.

We beoordelen de stelling "tatoeages helpen tegen verkoudheid" als onwaarschijnlijk.

Heb jij een bericht of bewering gezien waarvan je de juistheid betwijfelt? Mail naar factcheck@nu.nl en dan gaan wij ermee aan de slag.