NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: "Het binnenkrijgen van de zoetstof aspartaam kan ertoe leiden dat je je minder vaak gelukkig voelt."

Oordeel: hoogst onwaarschijnlijk

ELLE Eten schreef in een artikel van 1 december dat het drinken van lightfrisdranken ertoe kan leiden dat je niet bepaald gezelliger wordt. In lightfrisdrank zit meestal de zoetstof aspartaam en volgens de website suggereert wetenschappelijk onderzoek dat je hersenen door deze zoetstof minder van de stof serotonine aanmaken. Hierdoor zou je volgens ELLE Eten minder vaak gelukkig zijn.

Waar komt het vandaan?

ELLE Eten is niet het enige blad dat een link legt tussen aspartaam en de aanmaak van serotonine. Ook de websites Bedrock, Fem-Fem en Metrotime.be meldden dit jaar dat aspartaam invloed zou hebben op hoeveel serotonine je aanmaakt.

Wat is serotonine en waarom is het belangrijk? Hoogleraar neuropsychologie Rob Markus van Maastricht University legt aan NU.nl uit dat serotonine een communicatiestofje is dat je lichaam zelf aanmaakt en dat noodzakelijk is voor veel processen in je lichaam. "Serotonine is belangrijk voor het reguleren van je lichaamstemperatuur, je maag- en darmflora en inderdaad ook je stemming. Je lichaam en brein kunnen niet zonder serotonine."

Serotonine is dus belangrijk, maar heeft aspartaam er invloed op? De bron van de bewering van ELLE Eten is een stuk op de Engelstalige website Delish. Delish verwees naar een onderzoek dat in 1987 werd gepubliceerd. Voor dit onderzoek onder muizen is inderdaad gekeken naar de werking van aspartaam op de hersenen.

Alleen bij muizen die dertig dagen lang dagelijks 650 milligram aspartaam per kilogram lichaamsgewicht kregen toegediend, kwam in bepaalde hersenregio's minder serotonine voor. Bij een lagere dosis aspartaam werd in één hersenregio zelfs een toename van de hoeveelheid serotonine gevonden. De maximaal aanvaardbare dagelijkse dosis aspartaam is door de Europese voedselveiligheidsautoriteit vastgesteld op 40 milligram per kilogram lichaamsgewicht.

Wat bleek uit verder onderzoek?

Markus legt uit dat je op basis van één of twee onderzoeken niet kunt zeggen of een stelling waar is of niet. "In de wetenschap selecteer je eerst alle goed uitgevoerde onderzoeken en op basis van de gemiddelde uitkomst van deze onderzoeken probeer je te bepalen wat op dat moment het waarschijnlijkst is."

"Bij onderzoek naar het verband tussen aspartaam en serotonine zien we dat het puur theoretisch gezien mogelijk is dat aspartaam van invloed is op de aanmaak van serotonine in de hersenen, maar dat de gemiddelde uitkomsten van onderzoek dit niet ondersteunen. Er zijn wel enkele dieronderzoeken die rapporteren dat aspartaam de hoeveelheid serotonine verlaagt en er zijn ook onderzoeken die concluderen dat deze zoetstof de hoeveelheid serotonine juist verhoogt, maar juist veel goed uitgevoerde onderzoeken laten helemaal geen effect zien."

Markus vertelt dat het op basis van de gemiddelde uitkomsten van alleen goed uitgevoerde onderzoeken onaannemelijk is dat de zoetstof aspartaam direct van invloed is op de hoeveelheid serotonine in de hersenen.

Is het erg als aspartaam invloed heeft op serotonineniveau?

Wat zou het eigenlijk betekenen als aspartaam het serotonineniveau in de hersenen toch zou beïnvloeden? Markus vertelt dat bijna alles wat we in ons dagelijkse leven doen of ervaren schommelingen in het serotonineniveau veroorzaakt en dus ook voeding. "Dat is heel normaal, natuurlijk en ook noodzakelijk."

"Iets lekkers eten kan bijvoorbeeld voor een hoger serotonineniveau zorgen. Maar ook stress en seks zijn van invloed op de hoeveelheid serotonine die in de hersenen wordt aangemaakt en verbruikt."

Dus al zou aspartaam toch een tijdelijke invloed hebben op de hoeveelheid serotonine in de hersenen dan is dat volgens Markus onschuldig en iets waar het lichaam aan gewend is.

De Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA concludeerde in 2013 bij een herbeoordeling van aspartaam, dat er geen bewijs is dat aspartaam een negatief effect heeft op de stemming van mensen.

Conclusie

Hoogleraar neuropsychologie Rob Markus en de EFSA stellen dat niet bewezen is dat aspartaam een negatieve invloed heeft op iemands stemming. Op basis van meerdere onderzoeken is het onaannemelijk dat de zoetstof aspartaam de hoeveelheid serotonine in de hersenen verlaagt.

Het is daarom hoogst onwaarschijnlijk dat het binnenkrijgen van de zoetstof aspartaam ertoe kan leiden dat je je minder vaak gelukkig voelt.

Heb jij een bericht of bewering gezien waarvan je de juistheid betwijfelt? Mail naar factcheck@nu.nl en dan gaan wij ermee aan de slag.