NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: "Vloeken is een teken van intelligentie."

Oordeel: onbewezen

Vloeken is volgens Elkedagverhalen.nl een teken dat je heel slim bent. De website schrijft op 21 oktober dat mensen die regelmatig scheldwoorden gebruiken gemiddeld intelligenter zijn dan mensen die dit niet doen. Is vloeken echt een aanwijzing voor intelligentie?

Waar komt het vandaan?

Het nieuws dat er een verband zou zijn tussen vloeken en intelligentie verscheen in 2015 al bij bijvoorbeeld Women's Health en Wetenschap in Beeld. De bron van deze berichten is een onderzoek dat in november 2015 is gepubliceerd.

In dit onderzoek moesten de deelnemers zoveel mogelijk woorden noemen in vijf verschillende categorieën: woorden die beginnen met de letter F, woorden die beginnen met een A, woorden die beginnen met een S, diersoorten en scheldwoorden.

De onderzoekers vonden dat het kennen van veel scheldwoorden sterk verband houdt met het hebben van een grote woordenschat in het algemeen. Mensen die veel scheldwoorden konden noemen, konden meestal ook in de andere vier categorieën veel woorden opnoemen. Maar dat iemand veel scheldwoorden kent, wil natuurlijk niet direct zeggen dat ze veel scheldwoorden gebruiken. De onderzoekers hebben de deelnemers niet in hun dagelijks leven geobserveerd en weten dus niet hoe vaak ze scheldwoorden gebruikten.

De onderzoekers hebben ook alleen de woordenschat onderzocht, niet intelligentie. Daarnaast werden scheldwoorden in het algemeen onderzocht en werd er niet specifiek gekeken naar vloeken. 

Is er onderzoek gedaan naar vloeken en intelligentie?

Dit onderzoek is dus in ieder geval geen bewijs dat vloekende mensen slimmer zijn. Is er misschien ander onderzoek dat hiervoor bewijs heeft geleverd? Een ander onderzoek dat door bijvoorbeeld Panorama werd aangehaald om aan te tonen dat vloeken een teken is van intelligentie, is een onderzoek aan de Amerikaanse Rochester Universiteit uit 2017.

Zij onderzochten met vragenlijsten of persoonlijkheidskenmerken samenhangen met bepaalde gewoonten. Dit onderzoek had een paar opmerkelijke conclusies. Zo bleek volgens dit onderzoek 'intellect' samen te hangen met niet alleen het kopen van een boek of het lezen van poëzie, maar ook met het roken van wiet en het schieten met een wapen. En mensen die hoog scoorden op intellect, vloeken volgens dit onderzoek ook iets vaker dan mensen die hier laag op scoorden.

Intellect is alleen niet hetzelfde als intelligentie. Intellect wordt in psychologisch onderzoek ook wel 'openheid voor ervaringen' genoemd. Dit is een persoonlijkheidskenmerk en mensen die hoog hierop scoren zijn onder meer bovengemiddeld op zoek naar nieuwe intellectuele ervaringen. Dit is iets anders dan intelligentie, die je bijvoorbeeld met een IQ-test kan meten. Eén van de hoofdonderzoekers van het onderzoek aan de Universiteit van Rochester bevestigde vorig jaar aan de Volkskrant al dat ze intelligentie niet hebben onderzocht.

Conclusie

Voor zover is na te gaan is er nog nooit onderzocht of mensen die veel vloeken intelligenter zijn dan mensen die weinig vloeken. Eerder onderzoek heeft wel aanwijzingen gegeven dat mensen die een groot scheldwoordenvocabulaire hebben, ook een grotere woordenschat in het algemeen hebben. Ook zijn er aanwijzingen dat het persoonlijkheidskenmerk 'openheid voor ervaringen' samenhangt met veel vloeken. 

De stelling "vloeken is een teken van intelligentie" beoordelen we als onbewezen.

Heb jij een bericht of bewering gezien waarvan je de juistheid betwijfelt? Mail naar factcheck@nu.nl en dan gaan wij ermee aan de slag.