NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: "Ruim 25 procent van de studenten loopt rond met zelfmoordgedachten."

Oordeel: niet te checken

Op 14 augustus publiceerde Metro een stuk met de alarmerende kop "kwart van de studenten loopt rond met zelfmoordgedachten". Studenten zouden ook steeds vaker met psychische problemen bij de studentenhuisarts aankloppen. Maar denken echt zoveel studenten na over zelfdoding?

Waar komt het vandaan?

De kop van Metro komt uit een artikel van de Volkskrant, dat op 13 augustus is gepubliceerd. Uit een rondgang onder studentenhuisartsen van Nederlandse universiteiten bleek dat er steeds meer studenten met psychische problemen zijn.

In het artikel komt onder anderen de studentenhuisarts van de Universiteit van Amsterdam (UvA), Peter Vonk, aan het woord. Hij noemt de groeiende druk op studenten als een van de redenen voor de toenemende psychische problemen onder studenten. Daarnaast verwijst het artikel van de Volkskrant naar een onderzoek van de UvA uit 2016. Daaruit zou blijken dat een kwart van de studenten rondloopt met zelfmoordgedachten.

Vonk vertelt aan NU.nl het Bureau Studentenartsen van de UvA en de Hogeschool van Amsterdam (HvA) inderdaad onderzoek doet naar suïcidale gedachten onder Amsterdamse studenten. Hij verwijst naar een onderzoek uit 2016, waarin met een vragenlijst onder meer de suïcidale gedachten van studenten zijn onderzocht.

Vonk legt uit dat er in het onderzoek niet is gevraagd of de studenten met zelfmoordgedachten rondlopen. Volgens Vonk is de bewering gedaan op basis van de cijfers uit het onderzoek. Maar of het statement klopt, hangt af van hoe je "rondlopen met zelfmoordgedachten" definieert.

Resultaten van het onderzoek

Wat wel direct is onderzocht, is hoeveel studenten van de UvA en HvA ooit aan zelfdoding hebben gedacht. Van de ruim vijfduizend studenten die de vragenlijst invulden, bleek 27 procent eens in hun leven kort aan zelfdoding te hebben gedacht. Zo'n 8 procent van de respondenten had ooit het plan om zelfmoord te plegen en 2 procent had ooit een poging gedaan.

In het afgelopen jaar dacht 10 procent van de ondervraagden minstens één keer aan zelfdoding en heeft 3 procent meer dan vijf keer aan zelfdoding gedacht.

Kun je op basis van dit onderzoek zeggen dat 10 procent van alle Amsterdamse studenten in het afgelopen jaar aan zelfdoding heeft gedacht? Vonk stelt dat studenten met een verhoogd risico op zelfdoding mogelijk eerder geneigd waren om aan het onderzoek deel te nemen dan studenten zonder risico. Het is dus mogelijk dat de resultaten hierdoor iets vertekend zijn.

Dit verwacht hij niet, omdat het onderzoek was aangekondigd als een test over algemene gezondheid en niet als een over het risico op zelfdoding. "En al zouden studenten met een risico iets oververtegenwoordigd zijn in de resultaten, dan blijkt nog steeds uit het onderzoek onder 5.169 studenten dat er 150 studenten zijn die elke twee maanden aan zelfdoding denken."

Ongeacht het exacte aantal studenten dat regelmatig aan zelfdoding denkt of met "zelfmoordgedachten rondloopt", is het volgens Vonk een serieus probleem onder een aanzienlijke groep studenten. Hij vindt het belangrijk dat er aandacht is voor deze groep studenten.

Vergelijkbaar onderzoek studenten Hogeschool Windesheim

Het Amsterdamse onderzoek is alleen onder Amsterdamse studenten uitgevoerd. Het is niet bekend in hoeverre dit onderzoek iets zegt over alle studenten in Nederland.

Alleen op de Hogeschool Windesheim is een vergelijkbaar onderzoek uitgevoerd. Uit dit onderzoek blijkt dat 18 procent van de studenten van deze hogeschool een risico op zelfdoding loopt. Onderzoeker Jolien Dopmeijer legt uit dat deze studenten in het afgelopen jaar vaak aan zelfdoding hebben gedacht en dat een deel van hen van plan is zichzelf te doden of verwacht dat er een reële kans op zelfdoding is.

Dopmeijer vertelt dat het vaker voorkomt dat mensen in moeilijke tijden aan zelfdoding denken, maar dat er niet in al deze gevallen sprake is van een risico op zelfdoding.

Conclusie

Hoeveel studenten in Nederland rondlopen met zelfmoordgedachten is niet te zeggen. De belangrijkste reden hiervoor is dat dit cijfer grotendeels afhankelijk is van hoe je "rondlopen met zelfmoordgedachten" definieert; relatief veel mensen denken ooit in hun leven aan zelfdoding, maar niet bij al deze mensen is er een gevaar dat ze zelfmoord gaan plegen.

Uit onderzoeken onder studenten van Hogeschool Windesheim, de HvA en de UvA blijkt dat bij een aanzienlijk deel van de studenten een risico op zelfdoding aanwezig is. Een beperking van deze onderzoeken is dat ze alleen iets zeggen over de studenten aan deze onderwijsinstellingen. We weten niet hoe vaak studenten in andere steden last hebben van suïcidale gedachten.

We beoordelen de stelling "ruim 25 procent van de studenten loopt rond met zelfmoordgedachten" als niet te checken.

Denk jij aan zelfmoord? Je bent niet alleen. Neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via www.113.nl of bel naar 0900-0113.