NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: "De aankomende winter wordt koud, omdat het deze zomer warm was."

Oordeel: onwaar

Het was warm deze zomer en juist deze hitte zou er volgens Tipsenweetjes.nl voor zorgen dat het in de komende wintermaanden koud gaat worden. Volgens de website gaan een warme zomer en een koude winter namelijk hand in hand. Maar kunnen we nu echt al gaan beginnen met speculeren over de Elfstedentocht?

Waarom zou het koud worden?

Tipsenweetjes.nl legt uit dat door de hitte deze zomer er meer ijs op de Noordpool is gesmolten. Hierdoor zou er meer water in de lucht rond de pool zitten en door het extra vocht zou er een sterk hogedrukgebied bij de Noordpool zijn ontstaan. Aangezien lucht altijd van een hoge- naar een lagedrukgebied verplaatst, zou er hierdoor komende winter extra koude lucht onze kant opkomen.

Maar klopt deze voorspelling ook? De theorie lijkt gebaseerd op een Amerikaans onderzoek dat in 2012 is gepubliceerd. In dit onderzoek probeerden de onderzoekers een verklaring te vinden voor het feit dat de aarde tussen 1990 en 2010 over het algemeen is opgewarmd, maar dat in een aantal gebieden op het noordelijk halfrond de winters gemiddeld kouder zijn geworden.

De theorie van de onderzoekers verschilt wel een beetje van die van Tipsenweetjes.nl. Volgens de onderzoekers stimuleren de gemiddeld hogere temperaturen in de zomer en herfst inderdaad het smelten van ijs op de Noordpool. Hierdoor is er meer water in de lucht, wat de kans verhoogt dat er extra sneeuw valt in Siberië. Dit verhoogt volgens de onderzoekers dan weer de kans dat er strenge winters voorkomen in Europa, Azië en de VS.

De onderzoekers schrijven dat ze met deze theorie een mogelijke verklaring hebben gevonden voor de gemiddeld koude winters tussen 1990 en 2010. Ze beargumenteren niet dat één warme zomer één koude winter veroorzaakt. De stelling die Tipsenweetjes.nl naar voren schuift wordt in dit onderzoek in ieder geval niet bewezen.

KNMI

Het KNMI vertelt bovendien aan NU.nl dat er in Nederland helemaal geen verband is tussen de temperatuur in de zomer en de temperatuur in de winter. Een warme zomer veroorzaakt geen koude winter in Nederland.

Daarnaast legt Frank Selten, klimaatonderzoeker bij het KNMI, uit dat de algemene trend is dat de temperatuur stijgt, ook in de winter. In het Amerikaanse onderzoek uit 2012 werd slechts een periode van twintig jaar onderzocht. In deze periode steeg de temperatuur op aarde beperkt. Dit is volgens Selten mogelijk door natuurlijke schommelingen in het klimaat die zo'n tien à twintig jaar kunnen duren.

In deze perioden kan het tijdelijk warmer of kouder dan normaal zijn. Deze schommelingen kunnen volgens Selten tijdelijk het effect van CO2 en de algehele opwarming van de aarde maskeren. Daarom zijn er waarnemingen over langere perioden nodig om het effect van CO2 te kunnen onderscheiden van de natuurlijke klimaatschommelingen. Dat de winters, ondanks de opwarming van de aarde, tussen 1990 en 2010 in sommige gebieden kouder waren, is dus waarschijnlijk veroorzaakt door natuurlijke schommelingen, niet door hete zomers. 

Daarnaast kunnen ook bij opwarming van de aarde uitzonderlijk koude winters blijven voorkomen, maar volgens het KNMI worden die veroorzaakt door toeval, wat met het weer natuurlijk altijd mogelijk is.

Conclusie

Tipsenweetjes.nl schreef dat het komende winter koud gaat worden, omdat het in de zomer warm was. Het onderzoek waar Tipsenweetjes.nl zich waarschijnlijk op baseerde probeerde alleen een verklaring te vinden voor het feit dat in de periode 1990-2010 in sommige gebieden de winters gemiddeld kouder waren. Volgens hen was een mogelijke oorzaak van deze trend dat over meerdere jaren de temperaturen in de zomer en herfst waren gestegen. De onderzoekers schreven niet dat één warme zomer één koude winter veroorzaakt.

Daarnaast is er volgens het KNMI in Nederland helemaal geen verband tussen zomer- en wintertemperatuur en worden gemiddeld de winters, net als de zomers, steeds warmer.

We beoordelen de stelling "de aankomende winter wordt koud, omdat het deze zomer warm was" als onwaar.

Heb jij een bericht of bewering gezien waarvan je de juistheid betwijfelt? Mail naar factcheck@nu.nl en dan gaan wij ermee aan de slag.