NUcheckt: Waarom schelden niet zomaar voor hechtere vriendschappen zorgt

NU.nl checkt dagelijks berichten op betrouwbaarheid. Bewering: "Schelden zorgt voor hechtere vriendschappen."

Oordeel: gedeeltelijk onwaar

Gebruik je veel scheldwoorden als je met je vrienden praat, dan is dit volgens onder meer Metrotime.be een goed teken. Schelden zou namelijk vriendschappen versterken. Mensen die regelmatig samen schelden, zouden een intiemere band hebben. Maar is schelden echt zo nuttig?

Waar komt het vandaan?

Het artikel van Metrotime.be verwijst naar een interview met de Amerikaanse hoogleraar Engelse Taal en Literatuur Michael Adams in de Britse krant The Guardian. Het interview met Adams is niet online te vinden. Op de website van The Guardian staat wel een recensie van Adams' boek In Praise of Profanity. Het boek uit 2016 beschrijft de rol en het nut van schelden in de samenleving.

Klopt het?

Adams vertelt aan NU.nl dat hij de uitspraak "schelden zorgt voor hechtere vriendschappen" niet zelf heeft gedaan en dat hij het daar ook niet volledig mee eens is. Volgens Adams is het mogelijk dat schelden de intimiteit binnen vriendschappen versterkt, maar maakt dit een vriendschap niet gegarandeerd hechter. Of dit gebeurt, hangt namelijk af van de situatie en de groep waartoe de vrienden behoren. 

Volgens Jos van Berkum, hoogleraar Communicatie, Cognitie en Emotie aan de Universiteit Utrecht, is het aannemelijk dat schelden in sommige gevallen kan leiden tot hechtere vriendschappen. Dit zegt hij op basis van de theorieën over wat mensen bindt.

Ook van Berkum legt uit dat dit wel zeer afhankelijk is van de situatie en de personen. "Als jouw vrienden streng gereformeerd zijn opgevoed, zal schelden waarschijnlijk niet zo op prijs gesteld worden. Als je scheldwoorden gebruikt die voor de ander vanwege privéredenen veel te erg zijn - zoals het woord 'kanker' bij iemand wiens ouder aan de ziekte is overleden - dan kan het ook heel slecht vallen."

Riskant gedrag

Maar waarom zou schelden dan soms wel voor hechtere vriendschappen kunnen zorgen? Volgens Adams komt dit doordat scheldwoorden nog steeds in een taboesfeer hangen. Als je een scheldwoord gebruikt, is dit riskant gedrag. Het is mogelijk dat mensen je negatief beoordelen, omdat je scheldt. Als je scheldwoorden gebruikt in het bijzijn van je vrienden en zij je niet veroordelen of zelfs mee schelden, dan kan dit volgens Adams het vertrouwen tussen jou en je vrienden versterken.

Ook van Berkum stelt dat het gebruik van scheldwoorden een teken van verbondenheid kan zijn. Je bent immers intiem genoeg om samen te durven schelden. "Dit kan een bescheiden bijdrage leveren aan de hechtheid van vriendschappen."

Er is nog een reden waarom schelden kan verbinden. Als jongeren samen schietspellen spelen, schelden ze soms flink op elkaar, legt Van Berkum uit. "Een deel daarvan lijkt op het 'stoei-vechten' wat je kinderen onderling weleens ziet doen. Als dat niet uit de hand loopt, is schelden gewoon spel en kan het verbinden, net als andere vormen van spel." Volgens Van Berkum kan schelden daarnaast ook het groepsgevoel versterken. Kinderen kunnen met schelden bijvoorbeeld laten zien dat ze anders zijn dan hun 'suffe ouders'.

Adams verwijst tot slot naar een aantal onderzoeken waarin gesprekken van collega's en studenten zijn geanalyseerd. Deze onderzoeken laten zien dat vrienden onderling vaak scheldwoorden gebruiken en dat collega's dit regelmatig doen om collegialiteit te tonen.

Conclusie

De hoogleraren kennen geen concreet onderzoek waarin is aangetoond dat schelden vriendschappen daadwerkelijk versterkt. Maar op basis van de huidige theorie over wat mensen verbindt en analyses van gesprekken met scheldwoorden, vinden ze het aannemelijk dat scheldwoorden vriendschappen hechter kunnen maken.

Toch is het geen goed idee om vanavond in het bijzijn van je vrienden eens flink te gaan schelden. Dit zorgt er niet gegarandeerd voor dat je betere vrienden wordt. Het effect van schelden hangt af van de situatie waarin je het doet en of je vrienden het gebruik van scheldwoorden accepteren.

Om deze reden beoordelen we de stelling "schelden zorgt voor hechtere vriendschappen" als gedeeltelijk onwaar.

Lees meer over:
Tip de redactie