NUcheckt: Zorgt het HPV-vaccin voor langdurige vermoeidheid?

NU.nl checkt dagelijks berichten op hun betrouwbaarheid. Bewering: 'Het vaccin tegen baarmoederhalskanker vergroot de kans op chronische vermoeidheid.'

Oordeel: onbewezen

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) meldde maandag dat in 2017 minder dan de helft van de meisjes die een oproep voor vaccinatie tegen HPV hadden gekregen ervoor heeft gekozen deze prik te halen. HPV is het virus dat baarmoederhalskanker veroorzaakt. 

Volgens het RIVM is de belangrijkste reden dat veel meisjes zich niet laten inenten bezorgdheid over de bijwerkingen van het vaccin. Verschillende websites berichten dan ook over ernstige risico's die aan het vaccin zouden kleven. Vooral langdurige vermoeidheid wordt regelmatig als bijwerking genoemd. Gezonde meisjes zouden door het vaccin opeens ernstig en langdurig moe zijn geworden.

Meldingen vermoeidheid

Bij bijwerkingencentrum Lareb zijn er tussen 2009 en 2015 167 meldingen van vermoeidheid na vaccinatie tegen HPV binnengekomen. Een aantal van deze meldingen ging over chronische vermoeidheid. Jaap van Dissel, directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM, legt uit dat het bij deze meldingen heel lastig is om vast te stellen of de klachten daadwerkelijk door de vaccinatie veroorzaakt zijn.

Gynaecoloog Ruud Bekkers van het Catharina Ziekenhuis vertelt dat de vaccinatie niet per se de oorzaak van de problemen hoeft te zijn als er na een vaccinatie klachten ontstaan. "Dat is uiteraard mogelijk, maar dat is niet noodzakelijkerwijs het geval. Een klacht kan ook toevallig vlak na een vaccinatie ontstaan."

Van Dissel: "De mogelijke bijwerkingen van een vaccin zijn te onderzoeken met studies waarin grote groepen kinderen worden gevolgd, waarvan bijvoorbeeld een deel wel is ingeënt en een deel niet is ingeënt. In meerdere landen zijn al van dit soort onderzoeken naar het HPV-vaccin uitgevoerd. En in geen van deze onderzoeken kwam vermoeidheid vaker voor bij kinderen die wel waren ingeënt dan bij kinderen die niet waren ingeënt."

Noors onderzoek

Gynaecoloog Nienke van Trommel van het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis vertelt dat er in Noorwegen inderdaad zo'n groot onderzoek naar inenting met het HPV-vaccin en chronische vermoeidheid is geweest. "De onderzoekers stelden vast dat in de zes jaar nadat het vaccinatieprogramma begonnen was het aantal meisjes met het chronisch vermoeidheidssyndroom toenam. Dat zou op het eerste gezicht op een verband tussen vermoeidheid en vaccinatie kunnen wijzen. De onderzoekers concludeerden echter dat ook jongens, die in Noorwegen niet tegen HPV gevaccineerd worden, even vaak en in toenemende mate met langdurige vermoeidheid gediagnosticeerd werden."

Van Trommel: "Er hebben zich twee ontwikkelingen in de onderzochte periode in de Noorse samenleving voorgedaan: meisjes werden gevaccineerd tegen HPV en steeds meer kinderen kregen last van chronische vermoeidheid. Uit dit onderzoek bleek dat deze twee ontwikkelingen los van elkaar stonden. Ook in andere landen werd geen verband tussen vermoeidheid en de HPV-vaccinatie gevonden."

Ook Bekkers vertelt dat wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat onder meisjes die gevaccineerd zijn even vaak ernstige gezondheidsklachten voorkomen als bij meisjes die niet gevaccineerd zijn. "Onderzoek laat wel zien dat het vaccin tegen HPV, net zoals andere vaccins, bijwerkingen als een pijnlijke arm en tijdelijke duizeligheid heeft."

Advies aan ouders

Van Trommel adviseert ouders dan ook hun dochter tegen HPV te laten inenten. "Het is wetenschappelijk bewezen dat het vaccin tegen voorstadia van baarmoederhalskanker beschermt, terwijl er in geen enkel onderzoek een verband is gevonden tussen het vaccin en chronische vermoeidheid of andere ernstige bijwerkingen."

Bekkers legt uit dat het HPV-vaccin beschermt tegen de twee varianten van het HPV-virus die de meerderheid van de gevallen van baarmoederhalskanker veroorzaken.

Conclusie

Gynaecologen en het RIVM vertellen aan NU.nl dat er in meerdere landen grootschalig onderzoek is uitgevoerd om de mogelijke bijwerkingen van het HPV-vaccin in kaart te brengen. In geen van de onderzoeken werd een verband tussen inenting tegen HPV en chronische vermoeidheid gevonden.

Om deze reden beoordelen we de stelling 'Het vaccin tegen baarmoederhalskanker vergroot de kans op chronische vermoeidheid' als onbewezen.

Lees meer over:
Tip de redactie