NUcheckt: Zorgt zeelucht ervoor dat je minder gestrest bent?

NU.nl checkt dagelijks berichten op hun betrouwbaarheid. Bewering: Zeelucht zorgt ervoor dat mensen minder stress ervaren.

Oordeel: onbewezen

Dat een dagje aan zee mogelijk goed is voor je humeur is niet heel vreemd. Je bent buiten, je geniet van de zon en als het goed is ben je op het strand vooral aan het ontspannen. Maar volgens verschillende berichten op bijvoorbeeld goedgevoel.be, bollenstreek.nl en The Telegraph is er ook iets bijzonders aan de hand met de zeelucht: door de samenstelling van zeelucht zou je minder stress ervaren.

Waar komt het vandaan?

Het bericht van goedgevoel.be legt uit dat zeelucht stress vermindert doordat het invloed zou hebben op de hoeveelheid serotonine die je lichaam aanmaakt. Serotonine is een hormoon dat invloed op slaap en eetlust heeft, maar ook op je stemming en mogelijk dus ook stress.

Zeelucht zou de aanmaak van serotonine beïnvloeden, doordat een bepaald type deeltjes in relatief hoge concentraties in zeelucht voorkomt: negatieve ionen. Ionen zijn moleculen of atomen die een elektrische lading hebben. Elektrische lading kan positief of negatief zijn. Een negatief ion heeft dus een negatieve elektrische lading.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) schrijft dat in het begin van de vorige eeuw ontdekt werd dat in lucht bij watervallen en zee veel van dit soort negatieve ionen aanwezig zijn. Volgens het RIVM is toen ook het vermoeden ontstaan dat deze moleculen van invloed kunnen zijn op bepaalde gezondheidsklachten. Verschillende onderzoeken bevestigen dat er inderdaad veel negatieve ionen in zeelucht zitten.

Klopt het?

Het RIVM bekeek in 2010 het onderzoek dat tot dan toe was gedaan naar de gezondheidseffecten van negatieve ionen die worden opgewekt door een ionisator; een apparaat dat kunstmatig het aantal negatief geladen deeltjes in de lucht verhoogt. Het RIVM heeft in dit onderzoek geen studies bestudeerd die naar stress keken, maar ze bekeken wel meerdere onderzoeken die over stemming en depressieve gevoelens gingen. Ook daar zou zeelucht, via serotonine, invloed op hebben.

Er zijn een aantal onderzoeken die positieve effecten van negatieve ionen bij mensen met een depressieve stemming vonden, maar volgens het RIVM kan op basis hiervan nog geen conclusie worden getrokken: "De recente onderzoeken zijn uitgevoerd door twee Amerikaanse onderzoeksgroepen met deels dezelfde onderzoekers. De resultaten dienen bevestigd te worden in ander onderzoek."

In 2012 werd ook door Amerikaanse onderzoekers het onderzoek over het effect van negatieve ionen op stemming bestudeerd. Zij bespraken daarbij ook één onderzoek dat het effect op stress had onderzocht. Dat onderzoek, dat onder twintig personen werd uitgevoerd, liet inderdaad zien dat negatieve ionen ervoor zorgen dat mensen minder stress ervaren. Daarnaast werden er onderzoeken bestudeerd die in plaats van naar stress naar ontspanning keken. Deze onderzoeken lieten geen samenhangende resultaten zien. Soms werden mensen meer ontspannen van negatieve ionen, maar soms werden ze minder ontspannen en vaak was er helemaal geen effect. De Amerikanen concludeerden, net als het RIVM, dat er onvoldoende bewijs is voor een effect van negatieve ionen op stemming.

Deze conclusie is niet heel gek, want het is sowieso nog onduidelijk of negatieve ionen de aanmaak van het hormoon serotonine beïnvloeden, terwijl serotonine-aanmaak juist het effect van deze deeltjes op stemming zou verklaren. Neuropsycholoog Wim Riedel van Maastricht University bevestigt aan NU.nl dat er onvoldoende bewijs is dat zeelucht invloed heeft op serotonine-aanmaak.

Conclusie

Het klopt dat er in zeelucht veel negatief geladen deeltjes voorkomen, maar dat is het enige wat met zekerheid over stress en zeelucht te zeggen is. Verschillende onderzoekers concludeerden dat er nog onvoldoende bewijs is voor positieve effecten van negatieve ionen op zaken als stemming, stress en ontspanning. Ook neuropsycholoog Riedel bevestigt dat er onvoldoende bewijs is dat de aanmaak van het hormoon serotonine wordt beïnvloed door zeelucht, terwijl dit nu juist voor het positieve effect van zeelucht zou zorgen.

Om deze reden beoordelen we de stelling 'zeelucht zorgt ervoor dat mensen minder stress ervaren' als onbewezen.

Lees meer over:
Tip de redactie