NUcheckt: Leer je beter met instrumentale muziek op de achtergrond?

NU.nl checkt dagelijks berichten op hun betrouwbaarheid. Bewering: instrumentale muziek luisteren tijdens het leren zorgt ervoor dat je informatie beter opslaat.

Oordeel: onbewezen

Tienduizenden leerlingen zitten op dit moment te blokken voor de eindexamens die maandag beginnen. Deze leerlingen kunnen online heel veel tips vinden over hoe je het best kunt leren. Een opvallend vaak genoemde tip is het luisteren naar instrumentale muziek tijdens het studeren. Onder meer tkmst.nl, Omroep Zeeland en studenten.net raden dit aan. Maar zorgt instrumentale muziek er écht voor dat je de leerstof beter onthoudt?

Waar komt het vandaan?

Het idee dat muziek kan helpen bij studeren komt waarschijnlijk uit een studie van 25 jaar geleden. In dit onderzoek werd het 'Mozart-effect' gevonden; mensen die tien minuten naar muziek van Mozart hadden geluisterd, presteerden daarna een stuk beter op een IQ-test dan mensen die tien minuten in stilte hadden gezeten.

Professor Henkjan Honing vertelde in de Universiteit van Nederland dat dit effect weinig met de muziek van Mozart te maken heeft, want ook andere muzieksoorten hebben een positief effect. Als je hoger op een IQ-test wilt scoren, is muziek die je leuk vindt en vooral muziek waar je blijer van wordt de beste optie. Vrolijkheid zorgde volgens Honing namelijk voor de hogere scores van muziekluisteraars op IQ-tests, niet de muziek zelf. Dit intelligentie-effect duurt helaas maar tien à twintig minuten.

Regelmatig naar muziek waar je vrolijk van wordt luisteren, heeft dus waarschijnlijk weinig zin bij het voorbereiden van je eindexamens. Maar zijn er andere aanwijzingen dat instrumentale muziek goed is voor de leerprestaties?

Klopt het?

Twee jaar geleden werd een Duits-Nederlands onderzoek naar de effecten van instrumentale achtergrondmuziek op het leren van buitenlandse woorden gepubliceerd. In het onderzoek werd twee keer hetzelfde experiment uitgevoerd; studenten leerden niet-bestaande woorden in een stille omgeving en ze leerden niet-bestaande woorden terwijl ze naar een stukje barokmuziek luisterden.

De eerste keer dat het experiment werd uitgevoerd, waren de resultaten van leren met muziek op de achtergrond niet beter die van leren in stilte. In het tweede experiment, dat hetzelfde was opgezet, was dit opeens wel het geval. Waarom de tweede keer een ander resultaat werd gevonden, is onbekend.

Een recent artikel, dat een groot deel van de onderzoeken naar muziek en leren bespreekt, laat ook zien dat de effecten van achtergrondmuziek onduidelijk zijn. Soms ga je er beter van leren, soms slechter en regelmatig heeft muziek helemaal geen effect.

De onderzoekers verwachten dat enorm veel factoren een rol spelen bij de vermeende effectiviteit van achtergrondmuziek. Zo zou de muziek zelf bijvoorbeeld een rol spelen; welk genre is het, is de muziek complex en is het rustgevend of juist stimulerend? Daarnaast zijn persoonlijke kenmerken, zoals leeftijd, humeur en of je het gewend bent om met muziek te studeren, van belang. En ook je omgeving is waarschijnlijk van invloed. Is het bijvoorbeeld muisstil of zijn er ook andere afleidingen aanwezig? Maar wanneer muziek luisteren tijdens het leren helpt en wanneer niet, is niet bekend.

Conclusie

Er is geen eenduidig bewijs dat je beter gaat leren van het luisteren naar instrumentale muziek. Mozart luisteren maakt je helaas niet slimmer en als je woordjes wilt leren, is het onduidelijk of muziek opzetten zin heeft. Er zijn wel onderzoeken die positieve effecten van achtergrondmuziek op leren vinden. Net zoals er meerdere onderzoeken zijn die dit effect niet vinden, of zelfs negatieve effecten vinden. Je zal helaas dus toch vooral zelf moeten uitvinden of instrumentale muziek luisteren tijdens het leren voor jou werkt.

We beoordelen de stelling 'muziek zonder zang luisteren zorgt ervoor dat je informatie beter opslaat' als onbewezen.

Heb jij een bericht of bewering gezien waarvan je de juistheid betwijfelt? Mail naar factcheck@nu.nl en dan gaan wij ermee aan de slag.

Lees meer over:
Tip de redactie