NUcheckt: Bevat de griepprik gevaarlijke gifstoffen?

NU.nl checkt dagelijks berichten die rondgaan op Facebook op hun betrouwbaarheid. Bewering: Griepvaccins bevatten gevaarlijke gifstoffen.

Oordeel: niet waar

​Ouderen, zorgmedewerkers en mensen die vanwege hun gezondheid als kwetsbaar worden aangemerkt krijgen rond deze tijd weer bericht dat ze de jaarlijkse griepprik kunnen komen halen.

Dat leidt ook elk jaar tot waarschuwing over het griepvaccin op viral- en alternative gezondheidswebsites. 

Waar komt het vandaan?

Zo doet ook een artikel van samenzweringswebsite Want to Know uit 2013 momenteel weer de ronde op Facebook. Onder de pakkende kop Een griepprik? Daar zit wat in; daar zit dit in..! wordt in dit stuk een aantal waarschuwingen en aannames gepresenteerd die moeten aantonen dat het griepvaccin niet werkt én bijzonder schadelijk is voor de gezondheid. 

Want to Know geeft een lijstje van de "gifstoffen" die in het griepvaccin zouden zitten. Als bewijs wordt een bijsluiter van een Amerikaans vaccin uit het (griep)seizoen 2013-2014 gegeven. Het griepvaccin bevat volgens de website:

Ethyleen glycol

Phenol

Formaldehyde 

Aluminium en aluminiumverbindingen

Neomycin & Streptomycin

MF59,AS04

Thimerosal (50 procent kwik)

Polysorbaat

Deze stoffen variëren volgens Want to Know van "antivries" tot desinfecteringsmiddelen en zware metalen, die alles van autisme tot het Golfoorlog-syndroom kunnen veroorzaken.

Dat niet al deze bestanddelen worden vermeld in de (deels) afgebeelde Amerikaanse bijsluiter, mag de pret niet drukken. 

Omwille van de beknoptheid bekijken we in deze NUcheckt niet welke van deze stoffen daadwerkelijk gezondheidsrisico's opleveren. In plaats daarvan pakken we de bijsluiters van de twee griepvaccins die dit jaar in Nederland worden gebruikt erbij om te kijken wat daar nu écht in zit. Het gaat om Influvac van producent Abott en Vaxigrip van producent Sanofi Pasteur.

Waarom klopt het niet?

In het voorjaar bekijken deskundigen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in samenspraak met nationale 'griepcentra' welke griepvirussen Nederland in de volgende winter waarschijnlijk zullen aandoen.

In Nederland monitoren het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en het Milieu (RIVM) en het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam namens de WHO de griep in Nederland. Daarbij wordt samengewerkt met het Nederlands instituut voor onderzoek van de volksgezondheid (NIVEL) en verschillende diagnostische laboratoria.

De hoofdbestanddelen van de twee vaccins zijn deeltjes van verschillende soorten griepvirussen die mogelijk de kop zullen opsteken. Die deeltjes zijn dood en kunnen dus geen griep veroorzaken, maar ze zorgen wel dat het lichaam afweerstoffen aanmaakt. 

Influvac en Vaxigrip bevatten dus biologische materie van dezelfde drie virussen. In de bijsluiters ziet een vermelding van zo'n griepstam er zo uit:

A-HONG KONG-4801-2014 (H3N2)-ACHTIGE STAM (A-HONG KONG-4801-2014, NYMC X-263B) 

Daarnaast bevatten de vaccins hulpstoffen en reststoffen. 

Hulpstoffen worden toegevoegd om een vaccin beter te laten functioneren, als middel om de oplossing te stabiliseren of als conserveringsmiddel.

Reststoffen zijn stoffen die worden gebruikt in het productieproces. Hoeveelheden daarvan kunnen achterblijven in het vaccin, maar die zijn zo klein dat ze geen gevaar voor de gezondheid opleveren (tenzij de ontvanger van het vaccin allergisch is voor die substantie).

Hulpstoffen

We kijken eerst naar de hulpstoffen in de 'Nederlandse' vaccins.

Uit de bijsluiters van Influvac en Vaxigrip blijkt dat ook die in beide vaccins hetzelfde zijn. Ze bevatten de volgende hulpstoffen:

Calciumchloride 2-water (E 509)

Dinatriumwaterstoffosfaat 2-water (E 339)

Kaliumchloride

Kaliumdiwaterstoffosfaat 0-water (E 340)

Magnesiumchloride 6-water (E 511)

Natriumchloride

Water voor injectie

Wat zijn al die stoffen en waar dienen ze voor? We vragen het aan RIVM-woordvoerder Coen Berends en Patrick Dhont, medisch directeur van Sanofi Pasteur Benelux, de fabrikant van Vaxigrip.

Berends: "Alle hier genoemde stoffen zijn zouten, behalve natuurlijk het water, dat wordt gebruikt om alles in op te lossen. Natriumchloride is gewoon keukenzout. Dat wordt toegevoegd om te zorgen dat de oplossing dezelfde pH-waarde heeft als je bloed."

Dhont: "Deze zouten dienen inderdaad gewoon om een bepaalde zuurtegraad en mate van oplossing te behouden. Zo wordt gezorgd dat die oplossing stabiel blijft. Het zijn geen hulpstoffen die nodig zijn voor de werking van het vaccin."

Reststoffen

Dan zijn er nog de reststoffen. Vaccins kunnen, zoals eerder genoemd, zeer kleine hoeveelheden bevatten van hulpstoffen die worden gebruikt bij het productieproces. Een voorbeeld daarvan is formaldehyde. Dat doet al snel denken aan lijkverzorging en dode dieren in glazen potten. Bij het vervaardigen van vaccins wordt de stof gebruikt om de virussen dood te maken.

Risico's voor de gezondheid levert dat niet op: het menselijk lichaam maakt zelf dagelijks een hoeveelheid formaldehyde aan die hoger is dan wat er in een vaccin kan achterblijven.

Ook kunnen vaccins inderdaad sporen van antibiotica bevatten, zoals bijvoorbeeld neomycine, waarover Want to Know schrijft: "anti-biotisch en geeft allergische reacties". Dat klopt, maar het is wel de moeite waard te vermelden dat die allergische reacties alleen optreden als je de bijpassende allergie hebt. De bijsluiters raden mensen met zo'n allergie aan de griepprik niet te nemen en eerst te overleggen met hun huisarts. 

Kwik

Tot slot nog een speciale vermelding voor thimerosal of thiomersal. Dat bevat ethylkwik en wordt daarom door de anti-vaccinatielobby gezien als een veroorzaker van autisme bij kinderen. Ook zou de stof zich bij niet-dodelijke doseringen ophopen in de hersens en "daar letterlijk je hersenweefsel wegvreten", aldus Want to Know.

In tegenstelling tot methylkwik wordt het ethylkwik dat in vaccinaties werd gebruikt echter snel uit het lichaam verwijderd. Bovendien is er nog nooit een verband aangetoond tussen vaccins en autisme, ondanks vele onderzoeken.

Verder laten we thimerosal even voor wat het is, want het wordt niet meer gebruikt in Nederlandse griepvaccins. 

Conclusie

Elk griepseizoen vertellen tegenstanders van inentingen ons dat vaccins onze kinderen autisme geven en zware metalen en andere zeer schadelijke stoffen in onze hersenen achterlaten.

Een kijkje naar de ingrediënten van de vaccins die in Nederland worden gebruikt, laat echter zien dat die stoffen óf helemaal niet worden gebruikt óf in zodanig kleine concentraties aanwezig zijn, dat dit geen gezondheidsrisico's met zich meebrengt.

NUcheckt beoordeelt de bewering dat Nederlandse griepvaccins vol 'gifstoffen' zitten dan ook als onwaar.

Lees meer over:
Tip de redactie