Torenhoge olieprijzen, de oorlog in Oekraïne én een naderende olieboycot. Daarnaast een worsteling om gezamenlijk de uitstoot van stikstof en CO2 omlaag te krijgen. Toch wil ruim de helft van de VVD-leden dat de maximumsnelheid weer wordt verhoogd naar 130 kilometer per uur. Het gemiddelde verbruik per kilometer gaat dan maar liefst een kwart omhoog.

Dat 25 procent hogere brandstofgebruik per kilometer komt door de extra luchtweerstand bij hogere snelheden, zegt hoogleraar transportbeleid Bert van Wee van de TU Delft tegen NU.nl. "Maar het werkelijke verschil is zelfs nog groter omdat we in dezelfde tijd meer kilometers kunnen afleggen. Uit onderzoek blijkt dat we elke tijdswinst van hogere snelheden inleveren tegen het rijden van langere afstanden."

"Daarnaast verandert ons rijgedrag", aldus Van Wee. "Voor elke procent die we harder rijden gebeuren er bijvoorbeeld 4 procent meer dodelijke ongelukken."

Dat betekent ook dat we dan onrustiger rijden, en dus vaker moeten remmen en weer optrekken. "Dat vergroot het netto brandstofgebruik nog verder, en daarmee ook de uitstoot van vervuilende stoffen."

VVD-leden trappen op rem van (eigen) stikstofbeleid

Naast CO2, dat klimaatverandering veroorzaakt, gaat het daarbij onder andere om stikstofoxiden. Die veroorzaken samen met ammoniak uit mest een steeds dikkere stikstofdeken over de Nederlandse bodem, waardoor de kwaliteit van Nederlandse natuurgebieden inmiddels de een-na-slechtste is van de EU, en we bovendien internationale afspraken schenden.

Dus moet de stikstofuitstoot scherp omlaag, adviseerde de commissie-Remkes twee jaar geleden. En vorige week vrijdag presenteerde VVD-minister Christianne van der Wal (Natuur en Stikstof) dan eindelijk het stikstofplan van het kabinet. Dat plan moet ervoor zorgen dat de stikstofuitstoot dusdanig ver daalt, dat de Nederlandse natuur uiteindelijk niet verder achteruitgaat.

Maar precies een dag daarna hield haar partij het jaarlijkse ledencongres. En daar bleek stikstof opeens ook binnen de VVD een splijtzwam, toen lokale leden onverwacht een motie indienden tegen het kabinetsbeleid. Deze motie kreeg een krappe meerderheid van de stemmen.

Dat gold ook voor een volgende motie, waarin lokale VVD-politici opriepen de maximumsnelheid overdag te verhogen van 100 naar 130 kilometer per uur, terwijl die juist naar 100 was verlaagd om stikstofvervuiling tegen te gaan.

Metingen tonen milieuwinst lagere snelheid aan

Betekent een hogere snelheid naast meer brandstofgebruik ook meer stikstofuitstoot? Het simpele en niet heel verrassende antwoord is ja. Dat blijkt ook uit praktijkmetingen, zegt een woordvoerder namens het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat, dat hier samen met TNO en het RIVM onderzoek naar doet.

Volgens dat onderzoek is de gemiddelde stikstofuitstoot van auto's op een snelweg met een limiet van 100 kilometer per uur een kwart lager dan op een snelweg waar je 130 mag. En de CO2-uitstoot is één-op-één gekoppeld aan het brandstofverbruik, dus ook de klimaatbelasting per kilometer gaat omhoog bij hogere snelheden.

Op het VVD-congres werd overigens ook beweerd dat het RIVM stikstof niet meet, maar uitsluitend modellen gebruikt. "Een hardnekkig misverstand", zegt RIVM-expert Albert Bleeker. "Wij doen en gebruiken heel veel metingen, zowel van stikstofneerslag als van de luchtconcentratie, in totaal op zo'n vierhonderd locaties verspreid door Nederland."

Mogelijk lagere maximumsnelheid door naderende olieboycot

Er gaan vanwege de oorlog in Oekraïne juist ook stemmen op om de maximumsnelheid verder te verlagen. Als we dat in heel Europa zouden doen, kan dat het brandstofgebruik fors verlagen, zegt Van Wee. Daarmee kan het niet alleen onze importafhankelijkheid verlagen, maar ook de olieprijs drukken. Deze is zo hoog omdat de vraag hoger is dan het aanbod.

"Als we er in Nederland niet aan durven om tijdelijk naar 80 kilometer per uur te gaan, valt te overwegen de maximumsnelheid overdag en 's nachts gelijk te trekken, dus altijd maximaal 100", aldus Van Wee. "Ook dat zou meetbaar schelen in het nationale brandstofgebruik."

We zijn benieuwd naar je mening over de artikelen van NU+ Klimaat. Klik hier om je feedback achter te laten in een korte vragenlijst van vijf minuten.