Elke week beantwoordt NU.nl een klimaatvraag van een lezer. Deze week: hoe bespreek ik de klimaatcrisis met mijn ouders en hoe zorg ik ervoor dat zij meer doen voor het klimaat?

Uit onderzoek na onderzoek blijkt dat veel kinderen en jongeren zich zorgen maken over het klimaat. Bijna een op de drie Nederlandse acht- tot veertienjarigen ligt er zelfs weleens wakker van, bleek in 2019 uit onderzoek van Save the Children.

Geen wonder dus dat veel jongeren ook willen dat hun eigen gezin klimaatbewuster leeft. Zoals een volger van NU.nl op Instagram, die vroeg: "Hoe kan ik aan mijn ouders vragen of zij meer aan het klimaat willen doen?"

Die vraag leggen we voor aan orthopedagoog Tom van Yperen van het Nederlands Jeugdinstituut. Hij schreef een serie artikelen over de zorgen van kinderen en jongeren over het klimaat, en hoe zij daar met hun ouders over kunnen praten.

Vraag om een vegaburger

Kinderen horen meestal over klimaatverandering op school, maar ook op tv of bij vrienden. "Vertel daarover", adviseert Van Yperen. "Vraag ook naar wat je ouders ervan vinden en wat zij zelf zouden willen doen. Als zij zeggen dat het allemaal wel meevalt, dan kun je vragen of ze jou wél zouden willen helpen om iets te doen voor het klimaat, omdat je je zorgen maakt."

Kijk bijvoorbeeld of je ouders voor jou een vegetarische burger willen kopen als er vlees op het menu staat. In kleine stapjes kun je vervolgens kijken of je samen in huis energie kunt besparen. Of dat je een keer met de trein op vakantie gaat, in plaats van met het vliegtuig.

Ook met vrienden of op school kun je proberen je ouders te betrekken bij het klimaatprobleem. "Organiseer bijvoorbeeld een themaweek over het klimaat en nodig ouders uit om daar te komen kijken en mee te doen", stelt Van Yperen voor.

'Geef voorbeelden en maak kleine stapjes'

Niet alle ouders zullen daarvoor openstaan, waarschuwt de orthopedagoog. "Het komt bij dit soort onderwerpen natuurlijk best wel voor dat je daar verschillend over denkt. Het is hartstikke belangrijk om daarover in gesprek te gaan en te blijven. Probeer om kleine stapjes met elkaar te maken. Geef als jongere voorbeelden van hoe ze in andere gezinnen, bijvoorbeeld bij vrienden, hiermee omgaan."

Als je ouders hun gedrag écht niet willen veranderen, dan kan het beter zijn om er een tijdje geen punt van te maken, zegt Van Yperen. "Dan laat je het even en hoop je dat de tijd zijn werk doet. Na verloop van tijd kun je het toch weer eens oppakken en kijken of de gedachten zijn veranderd."

Kinderen kunnen gedrag van ouders beïnvloeden

Belangrijk om te weten is dat het zeker zin heeft om de klimaatcrisis te bespreken met je ouders. Zo blijkt uit Amerikaans onderzoek dat kinderen ervoor kunnen zorgen dat hun ouders veel bewuster worden van het klimaatprobleem. Juist bij ouders die zich eerder weinig zorgen maakten over het klimaat is dat effect het grootst.

"De informatie die kinderen meenemen van school, vrienden of tv beïnvloedt ook het gedrag en denken van hun ouders. Zeker als ze horen dat hun kind zich zorgen maakt", zegt Van Yperen. "Daarom is het juist zo belangrijk dat jongeren en kinderen praten met hun ouders over dit onderwerp."