Elke week beantwoordt NU.nl een klimaatvraag van een bezoeker. Deze week: hoe krijg ik mijn oude huis van het gas af, als het niet voldoende is geïsoleerd voor een warmtepomp?

Uiterlijk in 2050 moeten alle woningen in Nederland duurzaam worden verwarmd. De volledig elektrische warmtepomp wordt gezien als een belangrijk middel om van het aardgas af te komen, maar met de huidige technologie zijn alleen goed geïsoleerde huizen hiervoor geschikt.

Oudere huizen komen daardoor vaak nog niet in aanmerking, merkt NUjij-gebruiker john_doe_dcfcea op. Vandaar de vraag: "Wat zijn de opties voor dit soort huizen om van het gas af te gaan?"

"Goed isoleren is altijd een goed idee", zegt Puk van Meegeren van Milieu Centraal. Of je nou een warmtepomp wil installeren of voorlopig een cv-ketel blijft gebruiken: door goed te isoleren kun je altijd besparen op de energierekening en de CO2-uitstoot.

Voor de warmtepomp is goede isolatie extra belangrijk, omdat deze werkt met lagere temperaturen dan een cv-ketel. De meeste warmtepompen verwarmen tot ongeveer 50 graden, terwijl dat bij een cv-ketel zo'n 70 graden is. Een huis moet dus goed genoeg geïsoleerd zijn om ook met verwarmingswater van 50 graden warm te kunnen blijven. Daarvoor zijn ook passende radiatoren of vloerverwarming nodig.

Ook vooroorlogse woningen kunnen geschikt zijn

Bij woningen die na 1945 zijn gebouwd is dat over het algemeen haalbaar, zegt Van Meegeren. Een 'basispakket' met goede dak-, vloer- en muurisolatie, plus HR++-glas in alle kamers, kost volgens hem gemiddeld 12.000 euro.

Maar ook voor een aanzienlijk deel van de 1,5 miljoen vooroorlogse woningen is het mogelijk om over te stappen naar een warmtepomp, denkt Van Meegeren. Wel is het soms lastiger, omdat er ingrijpendere maatregelen nodig zijn om voldoende te isoleren.

Met name als er geen spouwmuren zijn (bij woningen gebouwd voor 1920) of als de vloer is gebouwd zonder kruipruimte, kan het duur of moeilijk zijn om voldoende te isoleren. Dat geldt ook voor rijksmonumenten of huizen met karakteristieke kozijnen en gevels, die niet zomaar kunnen worden aangepast. "Technisch is eigenlijk alles mogelijk, maar op een gegeven moment wordt het een afweging tussen kosten en baten", aldus Van Meegeren.

Toch kan de gaskraan ook bij die huizen dicht. In wijken met veel oude woningen kan de gemeente beslissen om een warmtenet aan te leggen, dat verwarmingswater van 70 graden aanvoert. Op plekken waar dat niet mogelijk is, kan een speciale warmtepomp worden ingezet die zelf tot 70 graden verwarmt.

"Dat kost weliswaar meer energie, maar het is wel een manier om toch over te stappen van gas", zegt Van Meegeren. "Wij zeggen niet: zet in iedere woning maar een hogetemperatuurwarmtepomp. Maar het is wel een goed idee om voor die bijzondere woningen ook een bijzondere warmtepomp toe te passen."

Overheid subsidieert isolatie van huizen

  • Voor de isolatie van woningen kunnen particulieren en Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) subsidie aanvragen.
  • Vanaf januari 2022 wordt deze zogeheten ISDE-subsidie verruimd: je krijgt dan 30 procent van de investeringskosten terug.
  • Via het Nationaal Warmtefonds is het ook mogelijk om tegen gunstige tarieven een lening af te sluiten voor verduurzaming van je woning.

'Isoleren no brainer voor je financiën'

Het aantal woningen met een warmtepomp is nog beperkt, en veel woningeigenaren kijken nog de kat uit de boom. Maar zij zouden er goed aan doen om al wel te inventariseren hoe hun huis eigenlijk is geïsoleerd, vindt Van Meegeren. Zijn onderdelen al geïsoleerd, maar kan het nog beter? Dan kan een geplande verbouwing aanleiding zijn om te upgraden.

Kom je erachter dat bijvoorbeeld je vloer of dak nog helemaal niet is geïsoleerd? "Dan zou ik morgen nog een isolatiebedrijf bellen. Dat is zowel voor het milieu als je financiën een no brainer."