Na afloop van de klimaattop in Glasgow reageren sommigen teleurgesteld op het slotakkoord, dat onder druk van China en India is afgezwakt. Maar er zijn ook successen geboekt. Een opmerkelijk voorbeeld: landen worden verzocht om komend jaar hun klimaatdoelen (opnieuw) aan te scherpen.

Oorspronkelijk was afgesproken dat landen hun klimaatdoelen elke vijf jaar zouden aanscherpen. Dat moest vorig jaar - voor de klimaattop in Glasgow - voor het eerst gebeuren. De eerstvolgende aanscherping zou dan pas in 2025 zijn. Dan zou niet meer naar het jaar 2030, maar naar 2035 gekeken worden.

In de gezamenlijke slotverklaring wordt de periode tot 2030 "het kritieke decennium" genoemd. Dat wordt geïllustreerd met cijfers: om de opwarming onder de 1,5 graden te houden, moet de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen tussen 2010 en 2030 met 45 procent dalen. Maar met de bestaande doelen van landen voor 2030 zal deze uitstoot in de genoemde periode juist met 17 procent stijgen, staat in de slotverklaring.

Op dit tempo worden de klimaatdoelen van Parijs dus niet gehaald. Dat ligt deels aan de ingebakken vertraging van periodes van vijf jaar, is nu de gedachte. En dus zijn alle landen het erover eens dat volgend jaar al een nieuwe aanscherpingsronde nodig is.

Voor de klimaattop in Glasgow werden nieuwe uitstootdoelen voor 2030 ingediend. Omdat deze te zwak zijn, is besloten dat landen deze doelen in 2022 verder moeten aanscherpen.

Voor de klimaattop in Glasgow werden nieuwe uitstootdoelen voor 2030 ingediend. Omdat deze te zwak zijn, is besloten dat landen deze doelen in 2022 verder moeten aanscherpen.
Voor de klimaattop in Glasgow werden nieuwe uitstootdoelen voor 2030 ingediend. Omdat deze te zwak zijn, is besloten dat landen deze doelen in 2022 verder moeten aanscherpen.
Foto: Bart-Jan Dekker, NU.nl

Sinds akkoord van Parijs is ruim 1 graad opwarming voorkomen

Hebben die aanscherpingen dan wel zin? Als je goed naar de cijfers kijkt, lijkt dat wel zo. Toen in 2015 het Parijsakkoord werd getekend, zou het klimaatbeleid van landen nog leiden tot een opwarming van 3,6 graden.

Voorafgaand aan de klimaattop in Glasgow zou het beleid van landen voor 2030 uitkomen op een opwarming van 2,7 graden. Tijdens de klimaattop is dit nog wat verder aanscherpt. Als de huidige plannen voor 2030 worden uitgevoerd, liggen we op een koers voor circa 2,4 graden opwarming.

Je kunt dat op twee manieren interpreteren. Je kunt denken: als we zo doorgaan, halen we de doelen van Parijs niet. Maar je kunt het ook omdraaien: als we het tempo van aanscherpingen opvoeren, is het (theoretisch) mogelijk de verwachte opwarming nog onder de 1,5 graden te houden. En in de slotverklaring van Glasgow wordt officieel voor dat laatste gekozen: het tempo van aanscherpingen moet omhoog.

Dan is het natuurlijk wel van belang dat landen hun doelen voor 2030 ook daadwerkelijk aanscherpen, én ze vervolgens ook omzetten in beleid. Anders is dit succes in de slotverklaring van Glasgow toch vooral een papieren werkelijkheid.