De Nobelprijs voor de Economie is dit jaar toegekend aan de Fransman Jean Tirole.

Dat heeft de Zweedse Academie voor Wetenschappen maandag bekendgemaakt.

Tirole (61) krijgt de prijs voor "zijn analyse van de kracht van de markt en regulering". 

"Jean Tirole is een van de meest invloedrijke economen van onze tijd", schrijft het Nobelcomité. "Hij heeft belangrijke bijdragen geleverd in theoretisch onderzoek op meerdere terreinen. Maar hij heeft vooral helder gemaakt hoe industrieën met enkele krachtige bedrijven te begrijpen en te reguleren."

Volgens het comité worden veel industrieën gedomineerd door een kleine hoeveelheid grote spelers of monopolisten. 

"Zonder regulering zijn de prijzen in deze markten vaak hoger dan nodig, of heb je te maken met niet-productieve bedrijven die overleven omdat ze andere en productievere spelers de toegang tot de markt blokkeren."

Bekijk hier de bekendmaking:

Misstanden

Tirole wordt geprezen omdat hij sinds midden jaren tachtig het onderzoek naar dergelijke misstanden op de markt nieuw leven heeft ingeblazen.

"Zijn analyses van zulke bedrijven hebben een eendrachtige theorie opgeleverd met een sterke invloed op algemene beleidsvragen als 'hoe moeten overheden omgaan met fusies en kartels, en hoe moet het monopoliën reguleren."

Klap

De Franse premier Manuel Valls noemt toekenning van de Nobelprijsis ''een klap in het gezicht'' van ''bepaalde politici en intellectuelen'' die steeds weer kritiek hebben op het economisch beleid van de Franse regering. 

Valls zegt blij te zijn met het eerbetoon voor Tirole. De Franse regering heeft herhaaldelijk vanuit het buitenland het verwijt gekregen dat zij te weinig bezuinigt en de economie te weinig hervormt.

President François Hollande liet volgens de krant Le Figaro weten dat de toekenning van de prijs aan Tirole ''iets is waarop Frankrijk trots kan zijn''.

De onderscheiding laat de grote kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek in Frankrijk zien en is een waardering voor de uitstraling die het werk van Tirole heeft, meent de president. Hollande herinnert eraan dat het de tweede Nobelprijs dit jaar voor een Fransman is. Donderdag ging de Nobelprijs voor Literatuur naar Patrick Modiano.

Klassiek

De Nobelprijs voor de Economie behoort niet tot de 'klassieke' prijzen die grondlegger Alfred Nobel (1833-1896) zelf had bedacht. De onderscheiding is een initiatief van de Zweedse centrale bank en wordt sinds 1968 uitgereikt.

Twee keer eerder wonnen Fransen de Nobelprijs voor de Economie, namelijk in 1983 en 1988. De Nobelprijs voor de Economie ging vorig jaar naar de Amerikanen Eugene F. Fama (74), Lars Peter Hansen (60) en Robert Shiller (67).

Ontroerd

Jean Tirole kan nog steeds niet geloven dat hij de Nobelprijs voor Economie heeft gekregen. ''Ik ben zeer ontroerd, ik ben er nog steeds ondersteboven van, sinds ze mij vanuit Stockholm hebben gebeld'', zei hij vanuit Toulouse, waar hij hoogleraar is.

De 61-jarige Tirole was omringd door collega's en mensen die bij hem zijn afgestudeerd. Hij bedankte hen en verzekerde hun dat de Nobelprijs ''een beloning voor een collectieve inzet'' is.

Overzicht: Nobelprijzen 2014 | De 10 dingen die je wilt weten over de Nobelprijzen​