De band van Douwe Bob heeft de samenwerking verbroken nadat de artiest op eigen houtje een tournee had geannuleerd uit onvrede over de coronapas. Hoe sterk staan muzikanten die geconfronteerd worden met dit soort individuele besluiten?

Op de vooravond van een tournee die bijna dertig optredens zou bevatten, besloot Douwe Bob de stekker eruit te trekken.

Hij kan zich niet vinden in het besluit van de overheid om bezoekers van culturele evenementen te verplichten met een QR-code aan te tonen dat zij negatief getest of gevaccineerd zijn.

Dinsdagochtend werd bekend dat de band de samenwerking met de artiest had verbroken. Douwe Bob liet dinsdagavond weten dat hij de muzikanten en de crew gaat compenseren. Het is niet bekend of het om een volledige of gedeeltelijke compensatie gaat.

Volgens Peter van den Bunder van Kunstenbond, een belangenvereniging voor de cultuursector, kan het besluit van de band hoe dan ook als uitzondering gezien worden. Muzikanten zijn volgens hem namelijk sterk afhankelijk van hun opdrachtgevers.

"Freelance muzikanten zijn zzp'ers, zelfstandigen zonder personeel. Een afspraak om aan een optreden of korte tournee deel te nemen kan heel informeel tot stand komen. 'Hé, speel je mee?' 'Ja, is goed.' Of een muzikant vervolgens vergoed wordt als een optreden wordt afgezegd, hangt sterk af van óf er een contract is opgesteld en wat daar dan in staat."

'Dat is de pijnlijke werkelijkheid'

In de praktijk worden er volgens Van den Bunder wel afspraken gemaakt over annuleringen.

"Maar ook al heb je een harde afspraak, hoeveel moeite ga je doen om je gelijk te halen? En wat betekent dat voor je reputatie? Een gang naar de rechter kan ervoor zorgen dat je in de toekomst minder snel gevraagd zult worden voor een volgende klus."

"Je moet een hele sterke positie hebben, anders word je al snel 'een zeur' of 'lastig' genoemd. Als je niet oppast, teken je je eigen beroepsverbod. Dat is de pijnlijke werkelijkheid."

'Hij lijkt zijn hand overspeeld te hebben'

In het geval van Douwe Bob lijkt volgens Van den Bunder het tegenovergestelde te gebeuren.

"Ik snap de reactie van de band heel goed. Douwe Bob lijkt zijn hand overspeeld te hebben. Zijn afweging voelt impulsief aan en dat kun je eigenlijk niet maken."

Douwe Bob is niet de enige artiest die kortstondig een einde aan zijn tournee maakte: Hans Teeuwen en Jandino Asporaat gingen hem voor. Volgens Van den Bunder hebben freelancers in zulke gevallen de minst sterke positie.

"Zij trekken aan het kortste eind. Het is een vrije markt en je hebt te maken met de macht van de markt. Terugvallen op de overheid is in zo'n geval lastig, want het zijn freelancers. Die werken voor eigen rekening en eigen risico. Ben je in dienst bij een werkgever, dan moet deze ook doorbetalen als er even geen werk is."

Artiesten, geluidstechnici en andere personen die werkzaam zijn binnen de muziekwereld proberen wel om collectief hun positie te versterken.

"Daar wordt steeds vaker over gesproken. Maar ook de overheid ziet dat de positie van zzp'ers ontzettend kwetsbaar is. Dat is tijdens de pandemie ook nog eens duidelijk gebleken. We hebben het niet over ondernemersrisico. De steun die de overheid biedt is eigenlijk onvoldoende."