Na enkele jaren op Lesbos te hebben doorgebracht om vluchtelingenwerk te doen, verhuisde Laura Jansen naar Berlijn. De 44-jarige zangeres, die met We Saw A Light haar eerste album in acht jaar tijd aflevert, ontvangt met regelmaat dreigbrieven over haar inzet voor vluchtelingen. "Dat is mijn nieuwe realiteit", vertelt ze in gesprek met NU.nl.

Jansen, die zich nog dagelijks bezighoudt met vluchtelingenwerk maar nu vanuit West-Europa, vertelt dat ze al jarenlang dreigbrieven ontvangt wegens haar inzet. "Jij en ik vinden dat misschien absurd, maar mijn ogen zijn nu open voor dingen die ik vroeger zelf niet heb ervaren. Er zijn echt wel mensen die kwaadaardige bedoelingen hebben en systemen die mensen marginaliseren in stand willen houden. Als je daar tegenin gaat, krijg je shit over je heen en dat is dan je nieuwe realiteit."

De zangeres, bekend van nummers als Use Somebody, Wicked World en Queen of Elba, bracht enkele jaren door op het Griekse eiland waar veel vluchtelingen vanuit Syrië Europa hopen te bereiken. In de laatste maanden merkte ze dat ze het lichamelijk en mentaal niet meer aankon, en keerde terug.

"Het voelt alsof je uit een soort ruimteschip stapt", zegt Jansen over de eerste periode nadat ze Lesbos verliet. "Ineens ben je weer in een wereld waar mensen verjaardagsfeestjes vieren, er koffie wordt gedronken langs de grachten, mensen op dates gaan en het over The Real Housewives hebben. Ik dacht echt dat ik dit nooit meer aan zou kunnen."

"Ik moest echt leren om alles weer te accepteren. Leren om de nare en de mooie dingen in het leven te navigeren. Ik wil mijn kern eerlijk houden en dat betekent dat ik de rest van mijn leven aan de vluchtelingenproblematiek wil werken. Maar ik moest ook leren opnieuw Laura te zijn en niet te gaan janken als ik sushi eet en op een date kunnen gaan zonder dat ik iemand meteen afschrik", glimlacht ze.

Laura Jansen - Modern Love Never Stood A Chance
229
Laura Jansen - Modern Love Never Stood A Chance

Knoop in het hart losmaken

Het maken van nieuwe muziek stond lange tijd niet op Jansens planning. Ze lag een jaar vooral in bed en onderging wat ze beschrijft als "superheftige therapie". Haar carrière voelde banaal en ze kon het nog niet aan haar gevoelens in muziek om te zetten. "De reden dat ik uiteindelijk weer muziek schreef, was om de strakke knoop in mijn hart iets losser te krijgen, niet omdat ik een album wilde maken."

Producent en goede vriend Ed Harcourt, met wie ze al eerder samenwerkte, merkte dat het niet goed ging met Jansen en nodigde haar uit bij hem langs te komen. "We doken toen toch de studio in en de eerste twee nummers kwamen er makkelijk en snel uit. Voor ik het wist lag er ineens toch een album."

Eerbetoon aan baby Lara

Jansen voelde de plicht om wat ze heeft meegemaakt op Lesbos op papier te zetten, maar kon dit niet allemaal kwijt in haar muziek. "Het is natuurlijk niet echt een onderwerp waar popmuziek zich voor leent." Daarom besloot ze ook het boek Wij zagen een licht over haar ervaringen op het eiland te schrijven.

Toch staan er twee nummers op de plaat die wel over Lesbos gaan. De single The Island omschrijft ze als "een eerbetoon aan de strijdlust van niet alleen de vluchtelingen zelf, maar ook de bewoners van het eiland". "Als ik het speel, krijg ik het gevoel dat ik op de piano wil springen en met mijn vuisten in de lucht wil staan. Ik voel dan de verbondenheid met daar."

“Ik vind het heel belangrijk om haar naam te delen met de rest van de wereld en kaarsjes aan te steken in plekken waar ze nooit zal komen.”

Het nummer Lara haalt hele andere gevoelens naar boven. Jansen schreef het over een negen maanden oude baby die verdronk onderweg naar het eiland. Het kostte de zangeres de grootste moeite het nummer op te nemen. "Het is het enige eerbetoon dat ik me kan voorstellen voor haar. Er is verder niks. Ik vind het heel belangrijk om haar naam te delen met de rest van de wereld en kaarsjes aan te steken in plekken waar ze nooit zal komen. Het is onacceptabel voor mij dat onschuldige mensen in de golven verdwijnen."

Verliefdheid tussen de schaduwen

Mentale gezondheid is een belangrijk thema op de plaat en op het nummer Berlin doet Jansen een boekje over haar depressie open. "Die schaduwen, ik schaam me er niet meer voor. Ik voel me juist sterker en minder alleen als ik het kan delen. Het voelde een jaar echt alsof er een schaduw in mijn kamer was. Die is nu wat lichter geworden, maar ik denk dat hij vast wel weer eens terug zal komen en ik voel me sterker als ik daar eerlijk over ben", aldus Jansen, die zegt nu een minder oppervlakkig leven te leiden met diepere banden met haar dierbaren.

Ondanks de beladen thema's is We Saw A Light niet alleen maar een zware plaat geworden. "Ik heb zowaar ook liefdesliedjes geschreven, want ik ben tussen de schaduwen door ook weer megaverliefd geworden. Het zijn wel onromantische liefdesliedjes, hoor", lacht ze. "Anderen zingen over hoe leuk je het samen gaat hebben en ik waarschuw mijn partner vooral voor hoe moeilijk ik ben, maar dat we het wel kunnen proberen."

Hoewel Jansen zegt niet langer "de happy girl next door met de vrolijke popliedjes" te zijn, neemt ze geen afscheid van het genre. "Ik ben nog steeds een popmeisje, maar meer geïnspireerd door de melancholische kanten."

Laura Jansen - The Island
309
Laura Jansen - The Island